İçeriğe atla
LEVHA NO: T08528-CBHZ Şubemiz Olun

Müşteriniz Borcunu Ödemezse Ne Olur? Ticari Alacak Sigortasıyla Güvende Kalın

Müşteriniz vadesi gelen borcunu ödemezse temerrüde düşer; ihtarname, icra takibi ve arabuluculuk gibi yollarla alacağınızı tahsil edebilirsiniz. Ticari alacak sigortası ise alıcının ödeyememesi riskini poliçedeki limit ve oranlar içinde sigorta şirketine devreder.

Finansal Sigortalar 19 Kasım 2026 17 dk okuma
Müşteriniz Borcunu Ödemezse Ne Olur? Ticari Alacak Sigortasıyla Güvende Kalın

Müşteriniz vadesi gelen borcunu ödemezse temerrüde düşer ve siz alacağınızı faiziyle birlikte talep etme hakkı kazanırsınız; ancak bu tutar tahsil edilene kadar işletmenizin nakit akışında açık oluşur. Tedarikçilerinize, çalışanlarınıza ve bankanıza karşı yükümlülükleriniz ise aynı tarihte ödenmeyi bekler. Ödeme gecikmesi her zaman alacağın kaybedildiği anlamına gelmez; uzlaşma, ihtarname, arabuluculuk ve icra takibi gibi yollarla alacağınızı tahsil edebilirsiniz. Satışlarınız ticari alacak sigortasıyla güvence altındaysa, müşteriniz ödeme yapamadığında alacağınızın sigortalı bölümü poliçe şartları çerçevesinde size tazminat olarak ödenir.

Ödeme Gecikmesinde İlk Olarak Ne Yapmalısınız?

Müşteriniz ödeme vadesini geçirdiğinde önce gecikmenin nedenini öğrenin ve alacağınızı belgeleyen kayıtları bir araya getirin. Geçici bir nakit sıkışıklığı ile kalıcı bir ödeme güçlüğü farklı yollar gerektirir; nedeni erken tespit etmek doğru adımı seçmenizi kolaylaştırır.

  • Fatura, sözleşme, sevk irsaliyesi veya teslim belgesi ile cari hesap kayıtlarını kontrol edin.
  • Müşterinizle iletişime geçin ve gecikmenin nedenini öğrenin.
  • Ödeme taahhütlerini e-posta veya yazılı mutabakatla kayıt altına alın.
  • Geciken alacaklarınızı vade ve tutar bazında düzenli olarak takip edin.
  • Ticari alacak sigortanız varsa poliçenizde yazan ihbar süresi içinde sigorta şirketine bildirim yapın.
  • Vade uzatımı, yeniden yapılandırma veya icra takibi kararı vermeden önce sigorta şirketinizle görüşün.

Sigortalıysanız tazminat hakkınızı etkileyebilecek durumlar

  • Ödeme gecikmesinin poliçede yazan süre içinde sigorta şirketine bildirilmemesi.
  • Sigorta şirketinin onayı alınmadan müşteriye ek vade tanınması.
  • Alıcı limitinin üzerinde satış yapılması veya poliçedeki tahsilat yükümlülüklerine uyulmaması.

Borcunu Ödemeyen Müşteriye Karşı Hangi Yasal Yollar Var?

Borcunu ödemeyen müşteriye karşı ihtarname, icra takibi, arabuluculuk ve dava yollarına başvurabilirsiniz. Hangi yolun önce kullanılacağı alacağınızın belgelere dayanıp dayanmadığına ve müşterinizin borca itiraz edip etmediğine göre değişir:

  1. İhtarname: Vadesi belirli olmayan borçlarda müşterinizi noter aracılığıyla ödemeye çağırmanız onu temerrüde düşürür. Vadesi belirli borçlarda borçlu vadenin geçmesiyle temerrüde düşer; ihtarname yine de ödeme talebinizi belgelemek için kullanılır.
  2. İlamsız icra takibi: Fatura veya sözleşmeye dayanan alacak için mahkeme kararı olmadan icra dairesinde takip başlatabilirsiniz. Borçlu, ödeme emrini tebliğ aldığı günden itibaren 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir.
  3. Arabuluculuk: Ticari davalarda konusu bir miktar para olan alacak, tazminat ve itirazın iptali davalarını açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Borçlu icra takibine itiraz ederse itirazın iptali davasından önce de arabulucuya gidilir.
  4. Dava: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa alacak davası veya itirazın iptali davası açılır. Mahkeme alacağınızı kabul ederse takip kaldığı yerden devam eder.

Ticari işlerde borçlu temerrüde düştüğünde, sözleşmede ayrıca kararlaştırılmamışsa Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası avans işlemlerine uyguladığı faiz oranında temerrüt faizi talep edebilirsiniz. Hukuki süreç başlatmadan önce bir avukattan destek almanızı öneririz.

Alacağınızı Tahsil Etmek İçin Dava Açmanız Gerekir mi?

Alacağınızı tahsil etmek için her durumda dava açmanız gerekmez. Borçluyla uzlaşma, ödeme planı ve yazılı ödeme taahhüdü birçok gecikmede sonuç verir; belgeli alacaklarda ilamsız icra takibi de dava açmadan başlatılabilir. Ticari alacak sigortanız varsa hukuki adımı sigorta şirketinizle birlikte planlamanız tazminat hakkınızı korur.

Ticari Alacak Sigortası Bu Riski Nasıl Karşılar?

Ticari alacak sigortası, müşterinizin borcunu ödeyememesi riskini poliçede belirlenen limit ve oranlar içinde sigorta şirketine devretmenizi sağlar. Bu finansal sigorta, mal veya hizmet satışından doğan vadeli alacakları güvence altına alır. Ticari alacak sigortasında sigorta şirketi, satış yaptığınız her müşteri için bir alıcı limiti belirler. Alıcı limiti, o müşteriye yapacağınız vadeli satışlarda sigortanın karşılayacağı en yüksek alacak tutarıdır.

Sigorta şirketi satıştan önce müşterilerinizin mali yapısını ve ödeme gücünü inceler ve limiti bu incelemeye göre tanımlar. Ödeme geciktiğinde, tahsilat hizmeti içeren poliçelerde borçluyla görüşmeyi ve hukuki takibi sigorta şirketi yürütür. Alacak tahsil edilemezse teminat kapsamındaki tutar, alıcı limiti ve tazminat oranı esas alınarak size ödenir.

Ticari Alacak Sigortasıyla Tahsilat Süreci Nasıl İşler?

Ticari alacak sigortasında süreç, satış yapmadan önce alıcının değerlendirilmesiyle başlar ve tazminat ödendikten sonra da borçluya yönelik takiple devam edebilir. Aşağıdaki adımlar poliçeden poliçeye ayrıntıda değişse de genel işleyişi gösterir.

AdımAşamaNe Olur?
1Alıcı değerlendirmesiSigorta şirketi, satış yapacağınız alıcının mali yapısını ve ödeme riskini inceler.
2Alıcı limiti tanımlanırUygun bulunan alıcı için limit ve azami vade belirlenir; bu sınırlar içindeki vadeli satışlar teminat altına girer.
3Gecikme bildirilirMüşteri ödemediğinde poliçedeki süre ve yöntemle sigorta şirketine ihbar yapılır.
4Tahsilat başlarTahsilat hizmeti içeren poliçelerde borçluyla görüşülür, ödeme planı denenir, gerekirse hukuki takip başlatılır.
5Hasar değerlendirilirAlacak tahsil edilemezse sigortalı olayın gerçekleşip gerçekleşmediği ve poliçe şartları incelenir.
6Tazminat ödenirSigorta şirketi alıcı limiti, tazminat oranı ve bekleme süresini esas alarak ödeme yapar.

Tazminat ödendiğinde borçluya yönelik takip sona ermez. Sigorta şirketi, ödediği tutar kadar sizin yerinize geçerek alacağı borçludan talep etme hakkı kazanır; buna halefiyet denir ve Türk Ticaret Kanunu madde 1481 bu hakkı düzenler. Takip sonunda borçludan tahsil edilen tutarın sizinle sigorta şirketi arasında nasıl paylaşılacağı poliçede belirtilir.

Sigorta Şirketi Alacağınızı Sizin Adınıza Tahsil Eder mi?

Tahsilat hizmeti içeren poliçelerde sigorta şirketi veya görevlendirdiği hukuk bürosu alacağınızın tahsilini sizin adınıza yürütür. Devlet destekli ticari alacak sigortası sisteminde de tahsilat süreci sistem tarafından yürütülür ve tazminat ödendikten sonra da devam eder. Tahsilat masraflarının paylaşımı ve takip yetkisinin kimde olacağı poliçe özel şartlarına göre değişir.

Tazminat Ne Zaman Ödenir?

Tazminatın ödenme zamanı sigortalı olayın türüne ve poliçedeki bekleme süresine bağlıdır. Bekleme süresi, alıcının ödeme yapmadığı tarihten sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünün doğduğu tarihe kadar geçen süredir ve poliçede gün olarak yazılır. Alıcı hakkında iflas kararı verilmesi gibi durumlarda bekleme süresinin dolması gerekmeyebilir; uzun süreli ödememe durumunda ise bu sürenin dolması ve istenen belgelerin eksiksiz sunulması beklenir.

Ticari Alacak Sigortası Hangi Riskleri Karşılar?

Ticari alacak sigortası, alıcının hukuken ödeme gücünü kaybetmesi ve poliçede yer alıyorsa uzun süre ödeme yapmaması risklerini karşılar. Poliçenizde hangi risklerin teminat altında olduğu, alıcı limitiyle birlikte düzenlenen zeyilnamede yazılır. Zeyilname, poliçe düzenlendikten sonra şartlarında yapılan değişikliği veya eklemeyi gösteren belgedir.

RiskAçıklama
İflasAlıcının iflasına mahkeme tarafından karar verilmesi.
TasfiyeTüzel kişi alıcı hakkında sona erme veya tasfiye kararı alınması.
KonkordatoAlıcıya geçici veya kesin mühlet verilmesi ya da konkordatonun mahkemece tasdik edilmesi.
Sonuçsuz icra takibiAlıcı hakkındaki icra takibinin aciz belgesiyle sonuçlanması.
Uzun süreli temerrütAlıcının borcunu poliçede tanımlanan bekleme süresi boyunca ödememesi (poliçede yer alıyorsa).
Politik risklerİhracat satışlarında ülke kaynaklı ödeme engelleri (ek sözleşmeyle teminata alınırsa).

Deprem, sel ve fırtına gibi doğal afetler nedeniyle alıcının ödeme yapamaması da genel şartlarda ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilen riskler arasındadır. Her poliçe aynı riskleri kapsamadığı için teklifleri karşılaştırırken yalnızca prime değil, teminat altındaki risklere de bakmanızı öneririz.

Müşteriniz Konkordato İlan Ederse Alacağınız Ödenir mi?

Müşterinizin konkordato mühleti alması veya konkordatonun tasdik edilmesi, genel şartlarda teminat kapsamındaki hâller arasında sayılır. Tazminat alabilmeniz için bu riskin poliçenizde yer alması, müşteriniz için onaylı bir alıcı limiti bulunması ve ihbar sürelerine uymuş olmanız gerekir. Konkordato, borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını indirimli veya vadeli ödemesini sağlayan, mahkeme denetimindeki bir yeniden yapılandırma yoludur; mühlet süresince borçlu hakkında icra takibi başlatılamaz.

Müşteriniz Faturaya İtiraz Ederse Sigorta Ödeme Yapar mı?

Müşteriniz malın kalitesine, teslimata veya fiyata itiraz ederek ödeme yapmıyorsa bu durum ticari uyuşmazlık sayılır ve tazminat değerlendirmesini erteleyebilir. Poliçe özel şartları, tazminatı uyuşmazlığın mahkeme kararıyla veya taraflar arasındaki anlaşmayla çözülmesine bağlayabilir. Teslim belgelerinizi ve yazışmalarınızı eksiksiz saklamak bu süreci kısaltır.

Geçmişte Ödenmeyen Borçlar Teminata Girer mi?

Sigorta başlamadan önce faturalanmış ve vadesi geçmiş alacaklar teminata girmez. Sigorta başlamadan önce imzalanmış bir satış sözleşmesine dayanan teslimatlar ise teslim ve faturalama sigorta süresi içinde yapılırsa teminat kapsamına alınabilir. Mevcut alacaklarınızın durumu teklif aşamasında ayrıca değerlendirilir.

Yurt Dışına Yaptığınız Satışlar Sigortalanabilir mi?

Yurt dışına yaptığınız vadeli satışlar ihracat alacak sigortasıyla güvence altına alınabilir. Türk Eximbank'ın ihracat kredi sigortası programları ve sigorta şirketlerinin ihracat alacak sigortası ürünleri bu ihtiyaca yöneliktir. Alıcının bulunduğu ülkedeki savaş, transfer kısıtlaması gibi politik riskler ise poliçeye ek sözleşmeyle eklenir.

Ticari Alacak Sigortası Alacağın Tamamını Öder mi?

Ticari alacak sigortası çoğu poliçede alacağın tamamını ödemez; sigorta şirketi ödemeyi alıcı için onayladığı limit ve poliçedeki tazminat oranıyla sınırlar. Tazminat oranının dışında kalan pay sigortalı işletmenin üzerinde kalır. Bazı poliçelerde ayrıca muafiyet uygulanır; muafiyet, belirli bir tutarın altındaki zararların sigortalı tarafından karşılanmasıdır.

Örnek: Limiti aşan 1.200.000 TL'lik alacak

Bir müşterinize 1.200.000 TL'lik vadeli satış yaptığınızı, sigorta şirketinin bu müşteri için 1.000.000 TL alıcı limiti tanımladığını ve poliçede tazminat oranının %90 olduğunu varsayalım.

Sigortanın dikkate aldığı tutar limitle sınırlı olduğu için 1.000.000 TL olur. Tazminat: 1.000.000 x %90 = 900.000 TL.

Üzerinizde kalan tutar: 1.200.000 - 900.000 = 300.000 TL. Bu tutarın 200.000 TL'si limit aşımından, 100.000 TL'si tazminat oranı dışındaki paydan oluşur.

Gerçek ödeme; tahsil edilmiş tutarlar, muafiyet ve poliçenin diğer hükümleriyle değişir.

Sigortalıyken Müşterilerinize Sınırsız Vadeli Satış Yapabilir misiniz?

Sigortalı olmanız, müşterilerinize sınırsız vadeli satış yapabileceğiniz anlamına gelmez. Genel şartlara göre alıcı limitini aşan alacak kısmı sigortalının riskindedir ve bu kısım başka bir sigortayla teminat altına alınamaz. Poliçede izin verilenden uzun vade tanımak veya limiti olmayan bir alıcıya satış yapmak da korumanızı etkileyebilir.

Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Nedir?

Devlet destekli ticari alacak sigortası, KOBİ'lerin yurt içi vadeli satışlarından doğan alacaklarını devlet destekli bir havuz sistemi üzerinden güvence altına alan sigortadır. Sistemin işleyişini Özel Riskler Yönetim Merkezi yürütür ve alıcıların risk değerlendirmesi bu merkezin belirlediği kriterlere göre yapılır. Sistemden yararlanmak için işletmenin en az iki yıl önce kurulmuş olması, basit usul dışında vergi mükellefi olması ve son mali yıldaki yurt içi satış cirosunun 1 milyar TL'yi aşmaması gerekir. Ciro sınırı, 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle 500 milyon TL'den 1 milyar TL'ye çıkarıldı.

KonuDevlet Destekli SistemÖzel Ticari Alacak Sigortası
Kimler yararlanır?En az 2 yıllık, basit usul dışı, yurt içi satış cirosu 1 milyar TL'yi aşmayan KOBİ'lerCiro sınırı yoktur; sigorta şirketinin kabul kriterleri uygulanır
Hangi satışlar?Yalnızca yurt içi, Türk lirası ile faturalanan vadeli satışlar; dövize endeksli faturalar hariçYurt içi ve ihracat satışları poliçeye göre kapsama alınabilir
Kapsam dışı alıcılarKamu kurumları, belediyeler, oda ve borsalar, dernek ve vakıflar, tacir sıfatı taşımayan gerçek kişilerPoliçe şartlarına göre belirlenir
Alıcı değerlendirmesiAlıcılar 1 (en düşük risk) ile 6 (en yüksek risk) arasında puanlanır; 6 puanlı alıcıya limit verilmezSigorta şirketinin kendi risk analizine göre
Tazminat oranı%70 veya %90; 2.500 TL'nin altındaki zararlar sigortalıya aittirPoliçede belirlenen orana göre

Ticari Alacak Sigortası Kimler İçin Uygundur?

Ticari alacak sigortası, satışlarının önemli bir bölümünü vadeli yapan ve tahsilat riskini birkaç büyük müşteride taşıyan işletmeler için uygundur. Aşağıdaki işletme türlerinde vadeli satış yaygın olduğu için ihtiyaç daha belirgindir:

  • Üretici ve sanayi işletmeleri
  • Toptancılar ve distribütörler
  • Bayi ağı üzerinden satış yapan şirketler
  • İnşaat malzemesi ve yapı ürünleri tedarikçileri
  • Gıda, tekstil, otomotiv yan sanayi ve kimya sektöründeki işletmeler
  • Yurt içine ve yurt dışına vadeli satış yapan ihracatçılar

Karar verirken işletmenin büyüklüğünden çok vadeli satışların toplam ciro içindeki payına ve en büyük müşterilere bağlı tahsilat riskine bakmak daha doğru sonuç verir. Tek bir müşterinin ödememesi birkaç aylık nakit akışınızı etkiliyorsa bu risk sigortayla yönetilmeye değer bir büyüklüktedir.

Küçük İşletmeler Ticari Alacak Sigortası Yaptırabilir mi?

Küçük işletmeler de ticari alacak sigortası yaptırabilir. Devlet destekli sistem doğrudan KOBİ'lere yönelik kurulmuştur; özel sigorta şirketlerinin ürünlerinde ise faaliyet süresi, ciro, müşteri yapısı ve diğer kabul kriterleri şirketten şirkete değişir.

Ticari Alacak Sigortasının Primi Neye Göre Belirlenir?

Ticari alacak sigortasının primi, sigortalanacak vadeli satış cirosu, satış vadeleri ve müşteri portföyünün risk durumu esas alınarak hesaplanır. Sektör, geçmiş tahsilat performansı ve talep edilen alıcı limitleri de hesaplamaya etki eder. Devlet destekli sistemde prim, işletmenin beyan ettiği son mali yıldaki vadeli satış cirosunun tamamı ve satış vadesine göre tebliğde belirlenen katsayılarla hesaplanır. Prim işletmeye özel hesaplandığı için kesin tutarı teklif aşamasında öğrenebilirsiniz.

Ticari Alacak Sigortası ile Faktoring Arasındaki Fark Nedir?

Faktoring, vadeli alacağınızı faktoring şirketine devrederek bedelini vadesinden önce nakit olarak almanızı sağlayan bir finansman yöntemidir; ticari alacak sigortası ise alacağı devretmeden, alıcının ödememesi riskine karşı koruma sağlar. Faktoring şirketleri 6361 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösterir. Rücu hakkı bulunan faktoring işlemlerinde alacak ödenmezse faktoring şirketi ödediği bedeli sizden geri isteyebilir; bu nedenle iki çözümü karşılaştırırken tahsilat riskinin kimde kaldığına bakmanız gerekir.

Ticari Alacak Sigortası Banka Kredisi Almanızı Kolaylaştırır mı?

Sigortalı alacaklar, bankaların kredi değerlendirmesinde işletmenizin lehine bir unsur olarak dikkate alınabilir. Ancak kredi verilip verilmeyeceği ve uygulanacak faiz bankanın kararına bağlıdır; sigorta yaptırmak bu sonuçları tek başına sağlamaz.

İşletmenizin Alacak Riskini Nasıl Ölçebilirsiniz?

İşletmenizin alacak riskini, vadeli satışlarınızın payına ve müşterilerinize ne kadar bağımlı olduğunuza bakarak ölçebilirsiniz. Aşağıdaki beş soru bu tabloyu netleştirir:

  1. Toplam satışlarınızın yüzde kaçı vadeli gerçekleşiyor?
  2. En büyük beş müşterinizin toplam alacaklarınız içindeki payı nedir?
  3. Bu müşterilerden biri ödeme yapamazsa nakit akışınız kaç ay etkilenir?
  4. Geciken alacaklarınızı düzenli olarak analiz ediyor musunuz?
  5. Yeni müşterilerinize vadeli satış yapmadan önce mali durumlarını araştırıyor musunuz?

Birinci ve ikinci soruya verdiğiniz yanıt yüksek, üçüncü soruya verdiğiniz yanıt uzun bir süreyse alacak riskiniz işletmenizin sürekliliğini etkileyebilecek düzeydedir.

Vadeli Satışlarınızı İnci Sigorta ile Güvenceye Alın

İnci Sigorta, ticari alacak sigortası ihtiyacınızı değerlendirirken vadeli satış yapınızı, müşteri yoğunlaşmanızı ve tahsilat vadelerinizi birlikte ele alır; devlet destekli sistemle özel ürünler arasında işletmenize uygun olanı seçmenize yardımcı olur. Kamu ihaleleri veya sözleşmeler için teminat mektubu veriyorsanız, bankadaki kredi limitinizi kullanmadan teminat sunmanızı sağlayan kefalet sigortasını, iş yerinizdeki mal ve ekipmanı yangın, hırsızlık ve su baskını gibi risklere karşı korumak için de işyeri sigortasını değerlendirmenizi öneririz.

Satışlarınızın tahsilat riskini birlikte değerlendirmek için sigorta teklifi alın; deneyimli ekibimiz işletmenize uygun teminat yapısını sizinle birlikte belirlesin.

Bilgilendirme notu: Teminat kapsamı, tahsilat hizmetleri, istisnalar, tazminat oranları ve ödeme süreleri sigorta şirketine ve poliçe özel şartlarına göre değişir.

Kaynaklar

  • Ticari Alacak (Kredi) Sigortası Genel Şartları, madde 3, 4, 5 ve 6, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (seddk.gov.tr)
  • Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Sisteminin Tarife ve Talimatları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ, 7 Ocak 2023 tarihli Resmî Gazete, sayı 32066 (resmigazete.gov.tr)
  • Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Sisteminin Tarife ve Talimatları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ, 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete, sayı 33067 (resmigazete.gov.tr)
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 1481 (mevzuat.gov.tr)
  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, madde 62 (ödeme emrine itiraz) ve madde 285 ve devamı (konkordato) (mevzuat.gov.tr)
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 5/A, ticari davalarda dava şartı olarak arabuluculuk (mevzuat.gov.tr)
  • 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, madde 2 (mevzuat.gov.tr)
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, madde 117 (borçlunun temerrüdü) (mevzuat.gov.tr)
  • 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)

Sorularınız mı var? Danışmanınız bir arama uzağınızda

Poliçenizi yenilemeden önce teminatlarınızı ücretsiz gözden geçirelim.

Ara Ücretsiz Teklif Al