Su baskınına karşı alınabilecek başlıca önlemler şunlardır: yaşadığınız yerin sel riskini öğrenmek, meteoroloji uyarılarını takip etmek, değerli eşya ve belgeleri yüksekte ya da su geçirmez kaplarda tutmak, kanalizasyon bağlantısında geri tepmeyi önleyici tedbir aldırmak ve evinizi ya da işyerinizi sel teminatı içeren bir poliçeyle güvenceye almaktır. Sel anında ise önceliğiniz yüksek ve güvenli bir alana geçmek, elektrik kaynaklarından uzak durmak ve su basmış yollara araçla girmemektir.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) da sel riskini öğrenmeyi, sel yataklarına yerleşmemeyi, uyarıları takip etmeyi ve sel sigortası yaptırmayı hazırlık adımları arasında sayar. Aşağıda bu adımları ev, işyeri ve sel anı için ayrı ayrı ele alıyoruz.
Su Baskını Öncesinde Evde Alınacak Önlemler
Evde alınacak önlemlerin büyük kısmı az maliyetlidir ve bir kez yapıldığında her yağış döneminde işe yarar. Özellikle bodrum ve zemin katlarda oturuyorsanız bu listeyi yağışlı sezon başlamadan gözden geçirmenizi öneririz.
- Belediyenizin ve il afet müdürlüğünün yayımladığı bilgilerle yaşadığınız bölgenin taşkın riskini öğrenin.
- Tapu, poliçe, kimlik ve faturalar gibi belgeleri su geçirmez bir dosyada saklayın ve dijital kopyalarını alın.
- Değerli eşyaları ve elektronik cihazları zemin seviyesinde tutmayın; bodrumdaki eşyaları raf üzerinde saklayın.
- Elektrik panosunun, su ve doğal gaz vanalarının yerini tüm aile bireylerinin bilmesini sağlayın.
- Yağmur oluklarını, çatı giderlerini ve bahçe ızgaralarını sonbaharda temizletin.
- Evdeki eşyaları oda oda fotoğraflayarak bir eşya listesi oluşturun; bu liste hasar anında zararın belgelenmesini kolaylaştırır.
Bodrum ve Zemin Katta Kanalizasyon Geri Tepmesi Nasıl Önlenir?
Bodrum ve zemin katta kanalizasyon geri tepmesi, parsel bağlantısına geri tepmeyi önleyici bir düzenek takılarak ve bodrum döşemesi kanal seviyesinin altındaysa atıksuyun pompayla basılmasıyla önlenir. İstanbul'da İSKİ'nin atıksu yönetmeliği, parsel çıkışında atıksuyun geri gelmesini önleyecek tedbiri almayı mal sahibinin yükümlülüğü olarak düzenler. Tedbirin alınmaması hâlinde binanın uğrayacağı zarardan idare sorumlu tutulmaz; bu nedenle tesisatçınızdan bağlantınızı kontrol etmesini istemenizi öneririz.
Meteoroloji Uyarı Renkleri Ne Anlama Gelir?
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün MeteoUyarı sisteminde sarı potansiyel tehlikeyi, turuncu tehlikeyi, kırmızı ise çok tehlikeli hava olaylarını gösterir. Sistem, Avrupa'da kullanılan MeteoAlarm modeline uyarlanmıştır ve uyarılar il bazında yayımlanır. Uyarıları Meteoroloji'nin resmî internet sitesinden ve mobil uygulamasından takip edebilirsiniz.
| Renk | Anlamı | Önerilen hazırlık |
|---|---|---|
| Yeşil | Uyarı gerektiren bir hava olayı beklenmiyor | Olağan hazırlığınızı sürdürün |
| Sarı | Potansiyel olarak tehlikeli hava | Bodrumdaki eşyaları kaldırın, olukları ve giderleri kontrol edin |
| Turuncu | Tehlikeli hava, hasar ve kayıp olasılığı yüksek | Değerli eşya ve belgeleri yükseğe taşıyın, gereksiz yolculuk yapmayın |
| Kırmızı | Çok tehlikeli hava, büyük hasar ve can kaybı riski | Yetkililerin uyarılarına uyun, gerekirse bölgeyi erken terk edin |
Sel Anında Ne Yapılmalı?
Sel anında hemen yüksek ve güvenli bir alana geçmeli, elektrik kaynaklarından uzak durmalı ve yetkililerin uyarılarını takip etmelisiniz. AFAD'ın sel sırasındaki tavsiyeleri can güvenliğini her şeyin önüne koyar; eşyaları kurtarmak için suya girmek ciddi risk taşır.
- Bulunduğunuz yerden hemen yüksek bir kata veya güvenli bir alana geçin.
- Güvenle ulaşabiliyorsanız elektriği ve doğal gazı kapatın, ıslak zeminde elektrik panosuna dokunmayın.
- Akan suya yürüyerek girmeyin ve dere kenarlarından uzak durun.
- Hayati tehlike varsa 112'yi arayın; İstanbul'da su baskını ve taşkın ihbarı için İBB'nin 153 ve İSKİ'nin 185 hatlarını kullanabilirsiniz.
- Sel suyunu içmeyin ve selle temas eden yiyecekleri tüketmeyin.
Su Basmış Yola Araçla Girilir mi?
Su basmış yola araçla girilmemelidir. AFAD, su basmış yollara araçla girilmemesini ve araç suda arızalanırsa terk edilip yüksek bir yere çıkılmasını önerir. Suyun derinliği ve akış hızı dışarıdan doğru tahmin edilemediği için alt geçitler ve dere kenarındaki yollar sel anında en riskli noktalardır.
İşyerinde Su Baskını Riski Nasıl Azaltılır?
İşyerinde su baskını riski, stok ve ekipmanı zeminden yükseltmek, kritik verileri yedeklemek ve poliçedeki teminatları işin gerçek değerine göre güncellemekle azaltılır. Bir işyerinde su hasarı yalnızca malları değil, işin kesintisiz sürmesini de etkilediği için önlemlerin bu iki boyutu birlikte gözetmesi gerekir.
Emtiayı palet ve raflar üzerinde saklamak, sunucu ve evrakı bodrum katta tutmamak, yağış uyarılarında kapı önlerine su bariyeri yerleştirmek ve tatil dönemlerinde ana vanayı kapatmak işletmeler için temel adımlardır. İşyeri sigortası poliçenizde sel ve dahili su teminatlarının yanı sıra iş durması teminatının bulunup bulunmadığını da kontrol etmenizi öneririz.
Sigorta Poliçenizi Su Baskınına Nasıl Hazırlarsınız?
Poliçenizi su baskınına hazırlamak için sel veya su baskını ile dahili su teminatlarının poliçede yazılı olduğundan, sigorta bedelinin güncel olduğundan ve konumla ilgili beyanların doğru yapıldığından emin olmanız gerekir. Yangın Sigortası Genel Şartları bu iki teminatı ek teminat olarak düzenlediği için konut sigortası poliçenizin teminat listesini okumadan güvencenin var olduğunu varsaymamanızı öneririz.
| Kontrol | Neden önemli? |
|---|---|
| Sel veya su baskını teminatı var mı? | Yağış, dere taşması ve yeraltı suyu kaynaklı hasarlar bu teminatla karşılanır |
| Dahili su teminatı var mı? | Boru patlaması ve tesisat kaynaklı hasarlar bu teminatla karşılanır |
| Eşya ve bina bedeli güncel mi? | Bedel gerçek değerin altındaysa tazminat aynı oranda azalır |
| Bodrum ve depo kullanımı beyan edildi mi? | Eksik veya hatalı beyan, sigortacının prim farkı istemesine ya da sözleşmeden cayma hakkına yol açabilir |
| Hasar ihbar süresini biliyor musunuz? | Hasarın en geç 5 iş günü içinde sigortacıya bildirilmesi gerekir |
Örnek: Kurtarma Masrafları da Karşılanır
Yükselen suya karşı eşyalarınızı üst kata taşımak için 6.000 TL ödeyerek nakliye hizmeti aldığınızı ve su baskını teminatınızın bulunduğunu varsayalım. Genel şartlar, zararı önlemek ve azaltmak için yapılan makul masrafların sonuç vermese bile sigortacı tarafından ödeneceğini düzenler; bu nedenle faturanızı saklayıp hasar dosyanıza eklemeniz gerekir.
Eşya bedeliniz gerçek değerin yarısı kadarsa bu masrafın da yarısı, yani 3.000 TL'si ödenir. Tutarlar yalnızca işleyişi göstermek içindir.
Dere Yatağındaki Ev Sigortalanabilir mi?
Dere yatağındaki ev sigortalanabilir, ancak sigorta şirketi risk değerlendirmesine göre sel teminatının koşullarını ve primini belirler. Genel şartlarda dere yatağına özel bir istisna yer almaz; buna karşılık sel teminatı sigortalının teminata ilişkin sorulara verdiği yazılı cevaplara dayanır. Konumunuzu ve geçmişte yaşanan su baskınlarını doğru beyan etmeniz, hasar anında teminatın tartışma konusu olmasını önler.
Su Baskını Sonrasında İlk Yapılacaklar
Su baskını sonrasında yetkililer "geri dönebilirsiniz" demeden evinize girmemeli, girdiğinizde önce gaz kaçağı ve elektrik tesisatını kontrol etmelisiniz. AFAD, hasarı kontrol ederken su geçirmez ayakkabı ve pilli fener kullanılmasını ve sigorta işlemleri için hasarlı yerlerin fotoğraflanmasını önerir.
Hasarı temizlemeden önce kayıt altına almanız ve en geç 5 iş günü içinde sigortacınıza bildirmeniz, tazminat sürecinin sağlıklı ilerlemesinin ön koşuludur. Selle temas etmiş yiyecekleri, kapalı konserveler dâhil tüketmemeniz ve özel bakıma ihtiyacı olan komşularınızı kontrol etmeniz de AFAD'ın sel sonrası tavsiyeleri arasındadır.
Önlemlerinizi Doğru Teminatla Tamamlayın
Alınan önlemler su baskınının etkisini azaltır, ancak yoğun yağışlarda hasarı tamamen önlemek her zaman mümkün olmaz. Bu nedenle evinizi ve işyerinizi sel ile dahili su teminatlarını birlikte içeren bir poliçeyle korumanız, önlemlerinizin finansal tamamlayıcısıdır. İnci Sigorta'nın deneyimli ekibi poliçenizdeki teminatları gözden geçirmenize ve hasar anında süreci takip etmenize destek olur.
Apartman ve sitelerde otopark, sığınak ve ortak tesisat gibi alanlar için Ortak Alan / Site Paket Sigortası seçeneğini değerlendirmenizi öneririz. Evinize ve işyerinize uygun teminatları karşılaştırmak için hemen sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
- Sel ve su baskını öncesi, sırası ve sonrası tavsiyeleri, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (afad.gov.tr)
- MeteoUyarı Nedir?, Meteoroloji Genel Müdürlüğü (mgm.gov.tr)
- Yangın Sigortası Genel Şartları, madde A.3, A.5, B.1, B.2 ve C.2, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Yangın Sigortası Genel Şartları Klozları: Sel veya Su Baskını Klozu ve Dahili Su Klozu, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- İSKİ Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği, madde 11, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (iski.istanbul)
