ZAS, yani Zorunlu Afet Sigortası, bugün yalnızca depremi kapsayan zorunlu konut sigortasının sel, su baskını, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını gibi afetleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi için hazırlanan sistemin adıdır. Ekim 2026 itibarıyla ZAS için gerekli kanun düzenlemesi yapılmamıştır ve yürürlükteki zorunlu sigorta, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu'na dayanan Zorunlu Deprem Sigortasıdır. Bu nedenle bugün evinizdeki sel ve su baskını hasarı DASK poliçesinden karşılanmaz.
ZAS'ın kapsamı ve uygulama esasları, Doğal Afet Sigortaları Kurumu yöneticilerinin kamuoyuyla paylaştığı taslak modele dayanır. Kanun yayımlandığında limitler, primler ve muafiyetler ayrıca belirlenecektir.
Zorunlu Afet Sigortası Hangi Afetleri Kapsayacak?
Zorunlu Afet Sigortasının, depreme ek olarak iklim kaynaklı afetleri de tek bir zorunlu poliçe altında toplaması planlanmaktadır. Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nun Mart 2026'da kamuoyuyla paylaştığı modele göre kapsama alınması planlanan riskler şunlardır:
- Deprem ve depremin yol açtığı yangın, infilak, tsunami ve yer kayması
- Sel ve taşkın niteliğindeki su baskını
- Heyelan
- Fırtına ve hortum
- Dolu
- Çığ
- Orman yangını
Aynı modelde binaya ek olarak konut içindeki taşınır eşyanın da güvenceye alınması ve afet sonrasında hasar tespiti beklenmeden yapılacak bir acil ihtiyaç ödemesinin sisteme eklenmesi öngörülmektedir. Bu ödemenin tutarı resmî olarak açıklanmamıştır.
ZAS Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
ZAS'ın yürürlük tarihi belirlenmemiştir, çünkü sistemin uygulanabilmesi için önce kanun düzeyinde bir düzenleme yapılması gerekir. Zorunlu afet sigortası, 2026 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında ve Eylül 2026'da yayımlanan 2027-2029 Orta Vadeli Programda hedefler arasında yer almaktadır. Düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlandığında yürürlük tarihi kesinleşecektir.
Bu süreçte "DASK'ın yerini ZAS aldı" gibi ifadelere rastlayabilirsiniz. Mevcut zorunlu deprem sigortası poliçenizi yenilemeye devam etmeniz gerekir; poliçesi olmayan konutlarda tapu işlemleri ile su ve elektrik abonelikleri yapılamaz.
ZAS Yürürlüğe Girince Mevcut DASK Poliçeniz Ne Olacak?
Mevcut zorunlu deprem sigortası poliçelerinin yeni sisteme nasıl geçeceği, ZAS kanunu ve ikincil düzenlemelerle belirlenecektir. O tarihe kadar poliçeniz süresi boyunca geçerlidir ve süresi dolduğunda yenilenmesi gerekir.
DASK Sel ve Su Baskınını Karşılar mı?
DASK sel ve su baskınını karşılamaz. Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları teminatı deprem ile depremin neden olduğu yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasıyla sınırlar; bunların dışında kalan hasarlar kapsam dışıdır. Evdeki eşyalar da bugünkü DASK poliçesinin kapsamında değildir.
Bugün evinizi sel ve su baskınına karşı güvenceye almanın yolu, konut sigortası poliçenize sel veya su baskını teminatını eklemektir. Bu teminat Yangın Sigortası Genel Şartlarında ek teminat olarak düzenlendiği için poliçenizde ayrıca yazılı olup olmadığını kontrol etmeniz gerekir.
Örnek: Sel sonrasında hangi poliçe ödeme yapar?
Zemin kattaki dairenizi yoğun yağış sonrasında su bastığını, yalnızca DASK poliçenizin bulunduğunu varsayalım. DASK yalnızca deprem kaynaklı zararları karşıladığı için bu hasar için ödeme yapmaz ve zarar sizde kalır.
Aynı dairede sel veya su baskını teminatı içeren bir konut sigortası bulunsaydı ve eksper zararı 80.000 TL olarak belirleseydi, poliçedeki muafiyet 5.000 TL ise 75.000 TL tazminat söz konusu olurdu. Tutarlar yalnızca işleyişi göstermek içindir; eksik sigorta varsa tazminat ayrıca orantılı olarak azalır.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu Nedir?
Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK), zorunlu deprem sigortası sistemini yöneten ve 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ile kurulan kamu tüzel kişiliğine sahip kurumdur. Kurum, poliçeleri sigorta şirketleri ve acenteler aracılığıyla düzenletir ve deprem hasarlarını tazmin eder. ZAS yürürlüğe girdiğinde de sistemin aynı kurum tarafından yürütülmesi planlanmaktadır.
Zorunlu Deprem Sigortası ile Planlanan ZAS Arasındaki Fark Nedir?
Zorunlu Deprem Sigortası bugün yalnızca deprem kaynaklı bina hasarlarını kapsarken, planlanan ZAS'ın sel ve diğer afetleri, köylerdeki konutları ve taşınır eşyayı da kapsaması öngörülmektedir. Aşağıdaki tabloda mevcut sistem ile taslak model karşılaştırılmıştır.
| Konu | Zorunlu Deprem Sigortası (bugün) | ZAS (planlanan) |
|---|---|---|
| Kapsanan riskler | Deprem ve deprem kaynaklı yangın, infilak, tsunami, yer kayması | Depreme ek olarak sel, su baskını, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını |
| Köy yerleşik alanları | Kapsam dışındadır | Kapsama alınması planlanmaktadır |
| Ev eşyası | Kapsam dışındadır | Taşınır eşyanın güvenceye alınması planlanmaktadır |
| Acil ihtiyaç ödemesi | Yoktur | Hasar tespiti beklenmeden yapılacak bir ödeme planlanmaktadır |
| Prim hesabı | Deprem riski, yapı tarzı ve yüzölçümüne göre | Sel riskinde kat bazlı indirim ve ek prim uygulanması planlanmaktadır |
| Hukuki dayanak | 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu | Kanun düzenlemesi yapılmamıştır |
ZAS Yürürlüğe Girene Kadar Evinizi Afetlere Karşı Nasıl Korursunuz?
ZAS yürürlüğe girene kadar evinizi deprem için zorunlu deprem sigortasıyla, sel ve diğer riskler için ise konut sigortasıyla birlikte korumanız gerekir. Bu iki poliçe birbirinin yerine geçmez, farklı riskleri tamamlar.
- Zorunlu deprem sigortası poliçenizin süresini kontrol edin ve süresi dolmadan yenileyin.
- Konut sigortanızda sel veya su baskını ile dahili su teminatlarının yazılı olup olmadığına bakın.
- Eşya bedelinizi güncel değerine göre güncelleyin; bedel gerçek değerin altındaysa tazminat aynı oranda azalır.
- Bodrum veya zemin katta oturuyorsanız bu durumu poliçe düzenlenirken doğru beyan edin.
- Yaşadığınız binanın ortak alanlarının sigortalı olup olmadığını yönetimden öğrenin.
Afet Güvencenizi Bugünden Planlayın
Zorunlu afet sigortası için yasal süreç tamamlanana kadar sel, fırtına ve heyelan gibi riskler zorunlu sigortanın kapsamında değildir. Bu dönemde evinizin güvencesi, zorunlu deprem sigortası ile sel teminatı içeren bir konut sigortasının birlikte bulunmasına bağlıdır. İnci Sigorta'nın deneyimli ekibi poliçelerinizi birlikte gözden geçirerek teminat boşluklarını belirlemenize destek olur.
Apartman ve sitelerde çatı, otopark ve ortak tesisat gibi alanlarda oluşabilecek afet hasarları için Ortak Alan / Site Paket Sigortası seçeneğini değerlendirmenizi öneririz. Evinize uygun teminatları karşılaştırmak için hemen sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, madde 3, 10 ve 11, 18 Mayıs 2012 tarihli Resmî Gazete, sayı 28296 (mevzuat.gov.tr)
- Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, madde A.1 ve A.3, Doğal Afet Sigortaları Kurumu (dask.gov.tr)
- Yangın Sigortası Genel Şartları Klozları: Sel veya Su Baskını Klozu, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı (sbb.gov.tr)
- Orta Vadeli Program 2027-2029, Strateji ve Bütçe Başkanlığı (sbb.gov.tr)
