Hasarsızlık indirimi, hasarsız geçirdiğiniz her sigorta yılının bir sonraki poliçenizin primine yansımasıdır. Trafik sigortasında bu indirim bir yönetmelikle düzenlenmiş basamak sistemine, kaskoda ise şirketlerin serbestçe belirlediği kademelere dayanır. İki sistemin karıştırılması, sürücülerin en sık yaşadığı kafa karışıklığıdır. Bu rehberde her iki yapıyı ayrı ayrı ele alıyor, indirimin nasıl korunduğunu ve araç değiştirdiğinizde ne olduğunu mevzuat üzerinden açıklıyoruz.
Trafik Sigortasında Basamak Sistemi Nasıl İşler?
Trafik sigortasında hasarsız geçen her poliçe yılı sizi bir üst basamağa taşıyarak priminize indirim, poliçenizden ödenen her tazminat ise bir alt basamağa indirerek prim artırımı getirir. Sistem 0'dan 8'e kadar 9 basamaktan oluşur ve ilk kez işleten, yani trafik kaydında aracın sahibi olarak görünen kişi sıfatıyla poliçe yaptıranlar 4. basamaktan başlar. Kurallar, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik ile belirlenir.
| Durum | Yönetmeliğin öngördüğü sonuç |
|---|---|
| Hasarsız geçen sigorta yılı | Bir sonraki sözleşmede uygulanacak prim indirimi oranı bir üst basamağa göre belirlenir. |
| Yıl içinde ödenen her tazminat | Bir sonraki sözleşmede uygulanacak prim artırımı oranı bir alt basamağa göre belirlenir. |
| Aynı yıl içinde birden fazla hasar | Her tazminat ödemesi ayrı ayrı bir basamak düşürür. |
| İlk kez işleten sıfatıyla trafiğe çıkma | Başlangıç basamağı olan 4. basamak uygulanır. |
Basamaklara karşılık gelen indirim ve artırım oranları mevzuat çerçevesinde belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Bu nedenle bu rehberde oran tablosu verilmemiştir; kendi basamağınızı ve poliçenize yansıyan oranı aşağıdaki sorgulama kanallarından öğrenebilirsiniz.
Basamağınızı ve Hasar Geçmişinizi Nasıl Sorgularsınız?
Basamağınızı ve hasar geçmişinizi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin e-Devlet Kapısı üzerinden sunduğu hizmetlerle aracın plakasını seçerek sorgulayabilirsiniz. Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama hizmeti, adınıza kayıtlı araçları plaka numarasından sorgulamanıza ve trafik sigortası poliçelerinizle hasar bilgilerinizi görüntülemenize olanak tanır. Kasko tarafı için Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama adında ayrı bir hizmet bulunur.
- Her iki hizmete de e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı veya internet bankacılığı ile giriş yapabilirsiniz.
- Sürücü Hasar Sicil Kaydı Belgesi, sürücü belgesi bilgileriniz, ceza puanınız ve kusurlu kaza sayınız dahil sicilinizi tek belgede toplar; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından düzenlenir.
- Sigorta şirketleri poliçe düzenlerken indirim ve artırım oranını, sizin ibraz ettiğiniz belgelere ve TRAMER (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki trafik sigortası veri tabanı) üzerinden aldıkları hasar durum belgesine göre belirler.
İndirim Araca mı Yoksa Kişiye mi Bağlıdır?
İndirim kişiye bağlıdır. Yönetmelik, prim indirimi veya tazminat ödemesi nedeniyle yapılan prim artırımı uygulamasının işleteni takip ettiğini açıkça düzenler. Yani hakkınız plakaya değil, işleten sıfatıyla size aittir.
Bunun pratik sonucu şudur: aracınızı sattığınızda kazandığınız indirim aracın yeni sahibine geçmez, sizinle kalır. Aynı türde yeni bir araç aldığınızda aynı basamaktan devam edersiniz; farklı türde bir araçta başlangıç basamağı uygulanabilir. Sigorta şirketinizi değiştirmeniz de basamağınızı sıfırlamaz; yeni şirket, merkezi veri tabanındaki kaydınıza bakarak aynı basamaktan poliçe düzenler.
Son poliçeniz tespit edilemezse ne olur
İşletenin veri tabanında kayıtlı en son poliçesi dikkate alınır. Son poliçe tespit edilemediğinde yeni poliçe, başlangıç basamağı olan 4. basamaktan düzenlenir. Uzun süre poliçesiz kaldıysanız yeni poliçe öncesinde basamağınızı sorgulamanız, sürpriz bir prim farkıyla karşılaşmanızı önler.
Aracın Hasar Kaydı Basamağınızı Etkiler mi?
Satın aldığınız ikinci el aracın geçmiş hasar kaydı, sizin trafik sigortası basamağınızı etkilemez. Basamak işleteni takip ettiği için poliçeniz sizin sigorta geçmişinize göre düzenlenir; aracın önceki sahipleri döneminde yaşanan hasarlar yeni poliçenize basamak düşüşü olarak yansımaz. Aracın hasar kaydı ise ayrı bir bilgidir ve daha çok alım satım kararında işinize yarar.
- Araç hasar kaydı plakaya bağlıdır ve aracın geçmişte sigortadan karşılanan hasarlarını gösterir. Plakayı 5664'e SMS olarak göndererek Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ücretli olarak sorgulayabilirsiniz.
- Trafik sigortası basamağı kişiye bağlıdır ve sizin adınıza düzenlenen poliçelerden ödenen tazminatlara göre belirlenir; e-Devlet Kapısı üzerinden ücretsiz sorgulanır.
- Araç satışında trafik poliçesi yeni alıcıya geçmez; satıcı poliçesini iptal ettirir ve kalan günlere ait primi geri alır, alıcı ise kendi basamağıyla yeni poliçe yaptırır.
Kaskoda Hasarsızlık İndirimi Neden Farklı İşler?
Kaskoda hasarsızlık indirimi farklı işler, çünkü kasko serbest tarifeli bir üründür, yani primini ve indirimlerini her sigorta şirketi kendisi belirler. Hasarsızlık kademelerini ve oranlarını düzenleyen bir yönetmelik bulunmaz; indirim yapısı poliçenin özel şartlarında yazılıdır. Bu nedenle iki farklı şirketin kasko sigortası teklifinde aynı hasarsızlık geçmişi farklı oranlara karşılık gelebilir.
| Ölçüt | Trafik sigortası ile kasko farkı |
|---|---|
| Dayanak | Trafikte yönetmelik, kaskoda şirketin özel şartları belirleyicidir. |
| Oranlar | Trafikte basamak yapısı yönetmelikle belirlenir, kaskoda şirketten şirkete değişir. |
| Hasarın etkisi | Trafikte her tazminat bir basamak düşürür, kaskoda etki özel şartlara bağlıdır. |
| Devir | Trafikte indirim işleteni takip eder, kaskoda uygulama şirketin özel şartlarına göre belirlenir. |
Hangi Hasarlar İndirimi Bozar?
Trafik sigortasında poliçenizden tazminat ödenen her hasar indiriminizi bozar ve bir sonraki poliçede bir alt basamak uygulanmasına yol açar. Belirleyici olan tazminat ödemesidir: kusursuz olduğunuz ve zararın karşı tarafın poliçesinden karşılandığı kazalar kendi basamağınızı etkilemez. Kaskoda ise hangi hasarların indirimi bozduğu poliçenizin özel şartlarına göre değişir.
Kasko tarafında cam kırılması, mini onarım veya çekici kullanımı gibi bazı hizmetlerin indirimi bozup bozmadığı genel şartlarda düzenlenmemiştir; bu konu tamamen poliçenizin özel şartlarına bağlıdır. Küçük bir hasar için dosya açtırmadan önce özel şartlar belgenizi okumanız ya da acentenize sormanız, kazandığınız indirimi korumanızı sağlayabilir.
İndiriminizi Korumak İçin Nelere Dikkat Etmelisiniz?
İndiriminizi korumak için küçük hasarlarda dosya açtırmadan önce maliyet karşılaştırması yapmanız, poliçe vadesini kaçırmamanız ve araç ya da şirket değiştirdiğinizde basamağınızın doğru aktarıldığını kontrol etmeniz gerekir. Yıllar içinde biriken indirim tek bir kararla eriyebileceği için bu noktaları aşağıda ayrıntılandırıyoruz.
- Küçük tutarlı hasarlarda dosya açtırmadan önce, onarım bedeli ile gelecek yıl kaybedeceğiniz indirim tutarını karşılaştırın.
- Poliçe vadesini kaçırmayın; kaydın tespit edilememesi başlangıç basamağına dönmenize yol açabilir.
- Araç değiştirdiğinizde yeni poliçenizde doğru basamağın uygulandığını sorgulama ekranından kontrol edin.
- Şirket değiştirirken önceki poliçenizi ve hasar durum belgenizi elinizin altında bulundurun.
Örnek senaryo
Kasko priminizin 40.000 TL olduğunu ve poliçenizin özel şartlarına göre bir hasar dosyasının gelecek yıl indiriminizi bir kademe düşürerek priminizi yaklaşık 8.000 TL artıracağını varsayalım. 5.000 TL'lik bir tampon onarımı için dosya açtırırsanız bu yıl onarımı sigorta karşılar, ancak gelecek yıl 8.000 TL fazla prim ödersiniz; onarımı kendiniz karşılamak bu senaryoda 3.000 TL daha avantajlıdır. Kaybedilen kademeyi geri kazanmak için geçecek hasarsız yılları da hesaba katmanız gerekir. Tutarlar yalnızca işleyişi göstermek içindir; gerçek etki şirketinizin indirim yapısına ve priminize göre değişir.
Poliçe Yenilemesinde Basamağınızı Kontrol Ederek Başlayın
Hasarsızlık indirimi, yıllar boyunca dikkatli sürüşünüzün primlerinize yansıyan karşılığıdır. Yenileme döneminde ilk yapmanız gereken, basamağınızı sorgulayıp poliçenize doğru yansıtıldığını doğrulamaktır. Basamağınız doğru uygulandığında farklı şirketlerin teklifleri arasındaki fark da anlamlı biçimde karşılaştırılabilir hale gelir.
Aracınızı üçüncü kişilere verdiğiniz zararların ötesinde kendi hasarlarınıza karşı da korumak istiyorsanız, gövde hasarı, hırsızlık ve doğal afet gibi riskleri kapsayan kasko seçeneklerini değerlendirmenizi öneririz. İnci Sigorta uzmanları basamağınızı ve teminat ihtiyacınızı birlikte gözden geçirmeniz için yanınızda; yenileme öncesinde karşılaştırmalı bir çalışma için sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
Bu içerikteki bilgiler aşağıdaki resmî kaynaklardan derlenmiştir. Mevzuat ve tutarlar değişebildiği için işlem öncesinde ilgili kurumun güncel yayınını kontrol etmenizi öneririz.
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik, madde 5, Resmî Gazete, 14.07.2007, sayı 26582 (resmigazete.gov.tr)
- Sıkça sorulan sorular, basamak uygulaması, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (sbm.org.tr)
- Sürücü Hasar Sicil Kaydı Belgesi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (sbm.org.tr)
- Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama hizmeti, e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr)
- Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama hizmeti, e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr)
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, madde C.11 Özel Şartlar, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
