Deprem çantasında gıda, içme suyu, önemli belge fotokopileri, giyecek, hijyen malzemeleri ve ilk yardım çantası ile el feneri, düdük, pilli radyo gibi temel malzemeler bulunur. Bu liste Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının yayımladığı resmî çanta içeriğine dayanır. Çantanın amacı, afetin ardından dışarıdan yardım ulaşana kadar ailenizin kendi ihtiyacını karşılamasıdır. Bu rehberde resmî listeyi kategorilere ayırıyor, çantaya hangi belgelerin konulacağını ve aile afet planının nasıl kurulduğunu ele alıyoruz.
Çanta Neden İlk 72 Saat İçin Hazırlanır?
İlk 72 saat, afetin ardından profesyonel ekiplerin her noktaya ulaşmasının mümkün olmayabileceği süreyi ifade eder. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Afete Hazır Türkiye programı, bireyden başlayarak toplumun tüm kesiminin afetlerin ilk 72 saatine hazırlıklı olmasını hedefler.
Bu yaklaşım çantanın içeriğini de belirler. Hazırlık, üç gün boyunca su, gıda, temizlik ve sanitasyon ihtiyacının dış yardım olmadan karşılanabileceği şekilde planlanır. Çantanın amacı uzun süreli bir yaşam değil, bu kritik pencereyi güvenle geçirmektir.
Resmî Deprem Çanta Listesinde Neler Yer Alır?
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının listesi altı kategoride toplanır. Aşağıdaki tablo listeyi kategori bazında gösterir ve her kategoride nelerin bulunması gerektiğini özetler.
| Kategori | Çantaya konulacaklar |
|---|---|
| Gıda | Yüksek kalorili, vitamin ve karbonhidrat içeren, dayanıklı gıdalar: konserve, kuru meyve, tahin ve pekmez, meyve suyu. |
| Su | Her aile üyesi düşünülerek yeterli miktarda içme suyu. |
| Belgeler | Kimlik belgeleri, tapu, sigorta poliçeleri, zorunlu deprem sigortası poliçesi, ruhsat, diploma, pasaport, banka bilgileri ve evcil hayvan sağlık karnesi fotokopileri. |
| Giyecek | İç çamaşırı, çorap, yağmurluk ve mevsime uygun giysi. |
| Hijyen | Sabun ve dezenfektan, diş fırçası ve macunu, ıslak mendil, tuvalet kâğıdı, hijyenik ped. |
| Diğer | İlk yardım çantası, uyku tulumu veya battaniye, çakı, düdük, küçük makas, kâğıt ve kalem, pilli radyo, el feneri ve yedek piller. |
Yedek pillerde uzun ömürlü olanların tercih edilmesi önerilir. Pilli radyo listede özel olarak yer alır; çünkü elektrik ve internet kesintisinde resmî duyuruları alabileceğiniz en güvenilir araçtır.
Deprem Çantasına Hangi Belgeler Konulmalıdır?
Belge listesinde kimlik ve tapu kadar sigorta poliçeleri de yer alır ve zorunlu deprem sigortası poliçesi ayrıca sayılır. Bunun nedeni pratiktir: hasar sonrası tazminat sürecinde poliçe bilgisine ihtiyaç duyulur ve evde kalan belgelere ulaşmak her zaman mümkün olmaz. DASK poliçenizin bir fotokopisini çantada tutmak, hasar ihbarını hızlandıran basit bir hazırlıktır.
- Belgelerin asıllarını değil fotokopilerini koyun; asıllar ayrı ve güvenli bir yerde kalsın.
- Fotokopileri su geçirmeyen bir poşet içinde saklayın.
- Poliçe numaralarını ve acil durumda ulaşacağınız telefon numaralarını ayrı bir kâğıda da yazın; telefonunuz şarjsız kalabilir.
- Poliçeleriniz her yıl yenilendiği için fotokopileri de yenileme döneminde güncelleyin.
Deprem Çantası Nerede Saklanmalıdır?
Çanta kolay ulaşılabilir bir yerde, hazır ve erişilebilir biçimde tutulur. Uygulamada antre veya kapı yakınındaki bir dolap işinizi görür; depo, bodrum ya da üst raf gibi tahliye sırasında ulaşmanızı geciktirecek yerlerden kaçınmanızı öneririz.
Çanta Ne Sıklıkla Kontrol Edilmelidir?
Çantadaki yiyecek ve içecekler bozulmaya karşı düzenli olarak kontrol edilir. Kontrol sırasında son kullanma tarihi yaklaşan gıdalar değiştirilir, pillerin şarj durumu ve el fenerinin çalışıp çalışmadığı denenir. Belge fotokopilerinin güncelliğini de bu kontrolde gözden geçirmeniz yerinde olur; adres veya poliçe değişikliği olduysa fotokopiler eskimiş olur.
Bebek, Yaşlı ve Evcil Hayvan İçin Çantaya Ne Eklenir?
Resmî liste, bebekler, yaşlılar, engelliler ve evcil hayvanlar için ihtiyaçların ayrıca eklenmesini öngörür. Engelli bireylerin özel gereksinimlerinin dikkate alınması da aynı listede belirtilir.
Bu eklemeler kişiye özel olduğu için standart bir liste çıkarılamaz. Bebekli bir ailede mama, biberon ve bez; düzenli ilaç kullanan bir birey için ilaç ve reçete fotokopisi; evcil hayvan sahipleri için kuru mama, su kabı ve tasma ile sağlık karnesi fotokopisi çantaya girer.
Aile Afet Planı Nasıl Hazırlanır?
Aile afet planı, çantanın tek başına yeterli olmadığı durumlar için hazırlanan ve aile üyelerinin ne yapacağını önceden belirleyen plandır. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Afete Hazır Aile çalışması, planın hangi başlıklarda hazırlanacağını gösterir.
| Adım | Bileşen | Yapılacak çalışma |
|---|---|---|
| 1 | Güvenli yerler | Evin her odasında yapısal olarak güvenli yerleri belirleyin. |
| 2 | İrtibat kişisi | Bölge dışında yaşayan bir irtibat kişisi belirleyin ve numarasını herkes öğrensin. |
| 3 | Buluşma noktaları | Ev içinde ve ev dışında olmak üzere iki buluşma noktası kararlaştırın. |
| 4 | Tahliye yolları | Alternatif çıkış yollarını ve mahalle ölçeğindeki tahliye planını belirleyin. |
| 5 | Risk azaltma | Mobilyaları sabitleyin, dolaplara kilit takın, camlara koruma filmi uygulayın. |
| 6 | Çanta ve kendine yeterlilik | Çantayı hazırlayın ve 72 saatlik ihtiyacı planlayın. |
Deprem Anında Ne Yapılmalıdır?
Deprem anında çök, kapan ve tutun davranışı uygulanır. Pencere, cam, dış duvar ile üstten düşebilecek eşyalardan uzak durulur; merdivene veya çıkışa koşulmaz ve sarsıntı sürerken bina tahliye edilmez. Açık alandaysanız enerji hatları, bina, direk, ağaç ve bahçe duvarlarından uzaklaşmanız gerekir.
Sarsıntı durduktan sonra çevre güvenliği kontrol edilerek tahliye yapılır. Gaz kokusu varsa ana vana kapatılır, kapı ve pencereler açılır ve bina hemen terk edilir. Elektrik, gaz ve su vanaları kapatılır, ocak ve ısıtıcılar söndürülür. Deniz kenarındaysanız tsunami tehlikesi nedeniyle iç kesimlere ve yüksek yerlere çıkmanız gerekir.
Toplanma Alanınızı Nereden Öğrenirsiniz?
Toplanma alanınızı e-Devlet Kapısı üzerindeki Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama hizmetinden öğrenebilirsiniz. Hizmet Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı iş birliğiyle sunulur ve sonuçlar il, ilçe, mahalle, cadde ile toplanma alanı bilgisi şeklinde listelenir. Haritadan nokta seçerek de sorgulama yapılabilir.
Alanı önceden öğrenmek, afet anında telefonunuz ya da internetiniz çalışmasa bile nereye gideceğinizi bilmenizi sağlar. Aile afet planındaki ev dışı buluşma noktasını bu alanla uyumlu seçmeniz yerinde olur.
Deprem Sonrası Hasarı Kime Bildirirsiniz?
Zorunlu deprem sigortası kapsamındaki hasarı ALO DASK 125 çağrı merkezine bildirirsiniz. Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, rizikonun gerçekleştiğinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç on beş iş günü içinde bildirim yapılmasını öngörür; gecikme tazminat sürecini uzatır. Tazminat tutarı kesinleştikten sonra ödemeler en geç bir ay içinde yapılır.
Bildirim sırasında poliçe numarası, adres bilgisi ve iletişim numarası istenir. Çantanızdaki poliçe fotokopisi bu aşamada doğrudan işinize yarar. Hasar ihbar kanallarının güncel listesini Doğal Afet Sigortaları Kurumunun yayınlarından takip edebilirsiniz.
Hazırlığınızı Poliçenizle Tamamlayın
Deprem çantası ve aile afet planı, afetin ilk saatlerinde ailenizin güvenliğini sağlayan hazırlıktır. Maddi tarafı ise poliçelerle planlanır; çanta hasarı karşılamaz, hasar sürecini hızlandırır. İkisini birlikte kurguladığınızda hem ilk 72 saate hem sonrasına hazırlıklı olursunuz.
Apartman ve site yönetimindeyseniz ortak kullanım alanlarının da güvence altına alınması gerekir. Merdiven boşluğu, asansör, otopark ve bahçe gibi alanlardaki hasarlar için ortak alan sigortası seçeneklerini değerlendirmenizi öneririz; bu ürün bağımsız bölüm poliçelerinin kapsamadığı ortak alanları hedefler. İnci Sigorta uzmanları binanızın ve ailenizin ihtiyacına uygun teminat yapısını birlikte belirlemeniz için yanınızda; karşılaştırmalı bir çalışma için sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
Bu içerikteki bilgiler aşağıdaki resmi kaynaklardan derlenmiştir. Mevzuat ve tutarlar değişebildiği için işlem öncesinde ilgili kurumun güncel yayınını kontrol etmenizi öneririz.
- Afet ve Acil Durum Çantası Nasıl Hazırlanmalı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (afad.gov.tr)
- Afete Hazır Türkiye programı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (afad.gov.tr)
- Afete Hazır Aile, aile afet planı bileşenleri, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (afad.gov.tr)
- Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Önlemini Al Güvende Kal, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (afad.gov.tr)
- Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama hizmeti, e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr)
- Zorunlu deprem sigortasında hasar ihbarı ve tazminat süreci, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
