Kasko poliçesi yaptırırken karşınıza çıkan ilk rakam, aracınızın kasko değeridir. Bu değer yalnızca priminizi değil, bir hasar sonrasında alacağınız tazminatın üst sınırını da belirler. Aracınızın hangi değer üzerinden sigortalandığını ve bu değerin nereden geldiğini bilmek, poliçenizi imzalamadan önce cevaplamanız gereken sorulardan biridir. Bu rehberde kasko değerinin nasıl oluştuğunu, rayiç bedelle ilişkisini ve hasar anında hangi tutarın esas alındığını mevzuat üzerinden ele alıyoruz.
Kasko Değer Listesi Nedir?
Kasko Değer Listesi, Türkiye Sigorta Birliği tarafından üye sigorta şirketlerine bir hizmet olarak yayımlanan, araç marka ve modellerinin ortalama piyasa değerlerini gösteren referans listedir. Listede on beş model yılına kadar olan araçlar yer alır. Sıfır araç fiyatları yetkili distribütörlerin ilan ettiği fiyatlar üzerinden, ikinci el değerler ise bağımsız bir veri sağlayıcının katkısıyla oluşturulur.
Listedeki değerler, aynı tip ve model yılına sahip araçlar için ortalama tutarlardır. Kilometre, hasar geçmişi veya aracın kozmetik durumu gibi kişiye özel farklar bu değerlere yansımaz. Türkiye Sigorta Birliği, listedeki fiyatların işlemlere esas alınmasından sorumluluk kabul etmediğini açıkça belirtir; yani liste bağlayıcı bir fiyat cetveli değil, sektörün ortak referans noktasıdır.
Aracın Kasko Değerini Hangi Ölçütler Belirler?
Kasko değeri, aracın kimlik bilgilerinden yola çıkılarak hesaplanan bir piyasa tahminidir. Aşağıdaki ölçütler değerin oluşumunda doğrudan rol oynar ve bu ölçütlerin tamamı poliçe düzenlenirken sorgulanır.
| Ölçüt | Değere etkisi |
|---|---|
| Marka, model ve donanım | Aynı model yılındaki farklı donanım paketleri ayrı değerlerle listelenir. |
| Model yılı | On beş model yılına kadar olan araçlar listede yer alır; daha eski araçlar liste dışında kalır. |
| Motor ve yakıt tipi | Motor hacmi ve yakıt türü, aynı modelin farklı versiyonlarında değeri ayrıştırır. |
| Piyasa hareketleri | İkinci el piyasasındaki fiyat değişimleri listeye yansıtılır; bu nedenle değer sabit değildir. |
| Kilometre ve hasar geçmişi | Listeye yansımaz. Bu farklar poliçe düzenlenirken ayrıca değerlendirilebilir. |
Kasko Değeri ile Rayiç Bedel Aynı Şey mi?
İkisi aynı kavram değildir. Rayiç bedel, aracın belirli bir tarihteki gerçek piyasa değeridir; kasko değer listesi ise bu bedeli tahmin etmek için kullanılan referanslardan biridir. Aradaki ilişki poliçenizde tanımlanır.
Sigortacılık düzenlemelerine göre rayiç değerde esas alınacak referansa veya rayiç değerin hesaplama yöntemine poliçede yer verilmesi gerekir. Poliçede bu yönde bir belirleme bulunmaması ya da belirlemenin somut olmaması durumunda Türkiye Sigorta Birliği tarafından yayınlanan liste esas alınır. Uygulamada bu, kasko değer listesinin zorunlu bir cetvel değil, poliçede yöntem belirtilmediğinde devreye giren yedek referans olduğu anlamına gelir.
Poliçenizde kontrol etmeniz gereken satır
Poliçenizin teminat bölümünde, hasar anında hangi referansın kullanılacağı yazılı olmalıdır. Bu satır boşsa veya “piyasa değeri” gibi soyut bir ifade taşıyorsa, hasar anında Türkiye Sigorta Birliği listesi devreye girer. Poliçenizi imzalamadan önce bu satırı okumanızı ve anlamadığınız bir nokta varsa acentenize sormanızı öneririz.
Hasar Durumunda Hangi Değer Ödenir?
Ödenecek tutarın esası poliçe üzerindeki yazılı değer değil, hasar tarihindeki rayiç değerdir. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, sigorta şirketinin aracı hasar tarihi itibarıyla rayiç değerine kadar teminat altına aldığını düzenler. Aracın çalınması halinde ise çalınma günündeki rayiç değeri ödenir. Bu ayrım, poliçe başlangıcı ile hasar tarihi arasında piyasa değerinin değişmiş olabileceği durumlarda önem kazanır ve kasko sigortası tekliflerini karşılaştırırken bakmanız gereken ilk teknik başlıktır.
| Durum | Esas alınan değer |
|---|---|
| Kısmi hasar | Onarım bedeli karşılanır; ödeme, hasar tarihindeki rayiç değeri aşamaz. |
| Tam hasar (pert) | Hasar tarihindeki rayiç değer ödenir. |
| Çalınma | Aracın çalınma günündeki rayiç değeri ödenir. |
| Menfaat sahibinin değişmesi | Sözleşme kendiliğinden feshedilir; araç el değiştirdiğinde teminat sona erer. |
Poliçenizde eksik ve aşkın sigorta uygulanmayacağına dair bir kloz bulunup bulunmadığını da kontrol etmeniz yerinde olur. Bu kloz, poliçedeki bedel ile hasar tarihindeki rayiç değer arasında oluşan farkın tazminatı oransal olarak düşürmesini engelleyen bir güvencedir.
Aracınız Listede Yoksa Değer Nasıl Belirlenir?
On beş model yılından eski araçlar ile listede karşılığı bulunmayan özel donanımlı araçlarda değer, listeye bakılarak değil doğrudan rayiç bedel üzerinden belirlenir. Bu durumda değer tespiti genellikle bağımsız bir eksper raporu, güncel ilan fiyatları veya benzer araçların piyasa verileri üzerinden yapılır.
- Klasik ve toplama değeri olan araçlarda değerin poliçe düzenlenirken belgelenmesi, hasar anındaki tartışmayı önler.
- Ticari kullanımdaki eski araçlarda, üst yapı ve ek donanımın poliçede ayrıca belirtilmesi gerekir; aksi halde bu unsurlar değere yansımayabilir.
- Değer konusunda uyuşmazlık yaşamanız halinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir veya yargı yoluna gidebilirsiniz.
Kasko Değeri Motorlu Taşıtlar Vergisini Etkiler mi?
Belirli araçlarda evet. 31 Aralık 2017 ve öncesinde tescil edilmiş otomobil, kaptıkaçtı ve arazi taşıtları için geçerli olan kasko sigortası değeri uygulamasına göre, tahakkuk eden verginin Türkiye Sigorta Birliği tarafından her yılın ocak ayında ilan edilen kasko sigortası değerinin yüzde beşini aşması halinde vergi, aynı yaş grubunda bir önceki satırdaki taşıtlara isabet eden tutar üzerinden ödenir.
Bu haktan yararlanmak için kasko değerini gösterir belge ile birlikte aracın kayıtlı olduğu vergi dairesine başvurmanız veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden düzeltme talebinde bulunmanız gerekir. 1 Ocak 2018 ve sonrasında tescil edilen araçlarda vergi zaten araç değeri esas alınarak hesaplandığı için bu uygulama geçerli değildir.
Kasko Değerinizi Nereden Öğrenebilirsiniz?
Aracınızın güncel kasko değerini Türkiye Sigorta Birliğinin yayımladığı liste üzerinden sorgulayabilir veya poliçe teklifi alırken acentenizden öğrenebilirsiniz. Sorgulama için aracın marka, model, model yılı ve donanım bilgilerine ihtiyaç duyulur.
Teklif aşamasında birden fazla şirketin verdiği değerleri karşılaştırmanız yararlı olur. Şirketler aynı listeyi referans alsa da poliçede tanımladıkları hesaplama yöntemi farklılaşabilir; bu da hasar anında ödenecek tutarı doğrudan etkiler.
Poliçenizi Doğru Değer Üzerinden Kurgulayın
Kasko değeri, poliçenizin fiyatından önce gelen teknik bir başlıktır. Aracınızın değerinin doğru tanımlanması, hasar anında beklediğiniz tazminatı almanızı sağlar; değerin gerçeğin altında kalması ise onarım ya da pert durumunda cebinizden çıkacak tutarı büyütür. Aracınızı üçüncü kişilere verdiğiniz zararlar bakımından da güvence altına almak için zorunlu trafik sigortası poliçenizin vadesini kaskonuzla birlikte takip etmenizi öneririz; iki poliçenin yenileme tarihini aynı döneme almak takibi kolaylaştırır. İnci Sigorta uzmanları aracınızın değerini ve teminat yapısını birlikte değerlendirmeniz için yanınızda; karşılaştırmalı bir çalışma için sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
Bu içerikteki bilgiler aşağıdaki resmi kaynaklardan derlenmiştir. Mevzuat ve tutarlar değişebildiği için işlem öncesinde ilgili kurumun güncel yayınını kontrol etmenizi öneririz.
- Kasko Değer Listesi ve açıklamaları, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, madde B.3.3.1 ve B.3.3.2.4, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, madde C.5 Menfaat Sahibinin Değişmesi, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Rayiç değer referansının poliçede belirtilmesine ilişkin açıklama, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Motorlu Taşıtlar Vergisi ve Trafik Para Cezası Rehberi 2026, kasko sigortası değeri uygulaması, Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr)
- 40 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği, Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr)
