Kaskoda ikame araç teminatı, aracınız sigorta kapsamındaki bir hasar nedeniyle serviste beklerken size geçici olarak araç tahsis edilmesini sağlayan ek bir teminattır. Bu teminat her poliçede bulunmaz: sigorta şirketleri ikame aracı genel şartların ana teminatı olarak değil, poliçenin özel şartlarında tanımlanan bir ek teminat ya da hizmet olarak sunar. Bu nedenle ikame aracın süresi, araç sınıfı ve kullanım koşulları sigorta şirketine ve poliçe özel şartlarına göre değişir. Karşı tarafın kusurlu olduğu kazalarda ise ikame araç talebinin zorunlu trafik sigortasından karşılanmadığını bilmeniz, beklentinizi baştan doğru kurmanızı sağlar.
Genel Şartlar İkame Aracı Nasıl Düzenler?
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ikame araç terimini kullanmaz; ikame araca en yakın düzenleme, A.4 maddesindeki kullanım ve gelir kaybı teminatıdır. A.4 maddesi, ek sözleşmeyle teminat kapsamına alınabilecek zararları sayar ve 4.8 bendi kullanım ve gelir kaybını bu zararlar arasında gösterir. Bu bende göre aracın sigorta kapsamına giren bir zarara uğraması nedeniyle tam hasarda tazminat ödenene, kısmi hasarda hasar giderilene kadar geçen sürede oluşan kullanım ve gelir kaybı, poliçede belirtilen limitle sınırlı olarak ek sözleşmeyle teminata alınabilir. Kısacası ikame araç, kasko sigortası poliçenize ek teminat veya özel şart olarak eklendiyse vardır ve sınırı poliçede yazılıdır.
Hangi Kasko Türünde İkame Araç Bulunur?
İkame araç teminatı, genel şartlardaki ürün tanımlarına göre ek sözleşmeyle kapsama alınan riskleri içeren Genişletilmiş Kasko ve Tam Kasko poliçelerinde yer alabilir. Genel şartlar A.1 maddesinde dört kasko ürünü tanımlar ve ek teminatların poliçede bulunup bulunmaması bu ayrımla doğrudan ilgilidir. Aşağıdaki tablo, ürün türlerinin genel şartlardaki tanımını özetler.
| Ürün türü | Genel şartlardaki tanımı |
|---|---|
| Dar Kasko | Temel teminat gruplarından bir kısmı için teminatın verildiği üründür. |
| Kasko | Temel teminat gruplarının tamamı için teminatın verildiği üründür. |
| Genişletilmiş Kasko | Teminat gruplarının tamamı ve ek sözleşmeyle kapsama alınabilecek risklerden bir kısmı için teminatın verildiği üründür. |
| Tam Kasko | Teminat gruplarının tamamı ve ek sözleşmeyle kapsama alınabilecek tüm riskler için teminatın verildiği üründür. |
Bu ayrıma göre kullanım ve gelir kaybı gibi ek sözleşmeli teminatlar Genişletilmiş Kasko ve Tam Kasko ürünlerinde bulunur. Bununla birlikte sigorta şirketleri ikame aracı teminat yerine asistans hizmeti olarak da paketleyebildiği için hangi pakette sunulduğu şirketin özel şartlarına göre değişir. Teklif karşılaştırırken poliçenin hangi ürün türünde düzenlendiğini ve ikame aracın özel şartlarda nasıl tanımlandığını sormanızı öneririz.
İkame Aracın Süresi ve Kapsamı Nerede Belirlenir?
İkame aracın süresi ve kapsamı poliçenin özel şartlarında belirlenir. Gün sayısı, tahsis edilen aracın sınıfı, yıl içinde kaç kez yararlanılabileceği ve kilometre sınırı gibi ayrıntılar mevzuatta düzenlenmemiştir; bu parametreler sigorta şirketine ve poliçe özel şartlarına göre değişir. Genel şartların özel şartlara ilişkin C.11 maddesi de sigortalıya özel şartlarla sağlanan menfaatlerin tabi olduğu şartlara poliçede yer verilmesini öngörür.
Örnek Senaryo
Poliçenizin özel şartlarında ikame aracın kaza başına 7 gün ve yılda 2 kez verileceğinin yazdığını varsayalım. Aracınızın onarımı 10 gün sürerse ikame aracı 7 gün kullanabilirsiniz; kalan 3 günü bu poliçe karşılamaz. Aynı yıl içinde üçüncü bir hasar yaşarsanız ikame araç hakkınız dolmuş olur. Gün ve kullanım sayıları yalnızca işleyişi göstermek içindir; gerçek değerler poliçenize göre değişir.
Teklif Alırken Sorulacak Sorular
İkame araç kaç gün için verilir ve bu süre uzatılabilir mi? Hangi sınıfta araç tahsis edilir? Yalnızca kaza sonrası mı, arıza ve hırsızlıkta da geçerli mi? Yıl içinde kaç kez yararlanılabilir? Yakıt, köprü ve otoyol geçiş bedeli ile trafik cezaları kime aittir? Bu soruların cevabı şirketten şirkete değiştiği için tekliflerin yalnızca fiyatına değil, bu satırlara da bakmanızı öneririz.
Karşı Taraf Kusurluysa İkame Araç Alabilir misiniz?
Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası ikame araç ve araç mahrumiyeti bedelini karşılamaz. Araç mahrumiyeti, aracınızı onarım süresince kullanamamanızdan doğan zarardır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinin (k) bendi, gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları zorunlu sigorta teminatının dışında bırakır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları da maddi zararlar teminatını araçtaki doğrudan zarar ve değer kaybı üzerinden tanımlar; Yargıtay kararlarında da araç mahrumiyeti dolaylı zarar sayılarak trafik sigortacısının sorumluluğu dışında görülmüştür.
Bu, talebinizin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Araç mahrumiyeti zararını genel hükümlere göre kusurlu sürücüden ve aracın işleteninden talep etme yolunuz açıktır; talebin kabul edilip edilmeyeceği ve tutarı somut olaya, makul onarım süresine ve mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. Bu konuda hukuki destek almanızı öneririz. Kendi kasko poliçenizde ikame araç teminatı varsa, kusur tartışması sürerken bu teminattan özel şartlardaki sınırlar içinde yararlanabilirsiniz.
| Talep | Zorunlu trafik sigortasındaki durumu |
|---|---|
| Onarım bedeli | Doğrudan maddi zarar olarak poliçe limiti içinde karşılanır. |
| Değer kaybı | Maddi zarar teminatına dâhildir; atanan eksper hesaplar. |
| İkame araç ve araç mahrumiyeti | Dolaylı zarar sayıldığı için teminat dışıdır. |
| Manevi tazminat | Teminat dışıdır. |
Değer Kaybını Kim Hesaplar?
Değer kaybını, zorunlu trafik sigortası dosyası için atanan sigorta eksperi hesaplar. 1 Temmuz 2026'dan itibaren genel şartların ekinde yer alan eski değer kaybı hesaplama esasları yürürlükten kalktı; eksper değer kaybını düzenleyici kurum SEDDK'nin belirlediği esaslara göre hasar raporuyla birlikte tespit eder. Değer kaybı talebi, ikame araç talebinden farklı olarak doğrudan karşı tarafın trafik sigortasına yöneltilebilir.
Eksper Ataması 2026'da Nasıl Değişti?
1 Nisan 2026'da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, eksper atamalarını Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki EKSİST sistemi üzerinden düzenler. Yönetmeliğe göre trafik sigortası dosyalarında ve kaskoda ağır hasar veya tam hasar kararı gerektiren dosyalarda eksper EKSİST üzerinden sıralı olarak atanır; motorlu araç dosyalarında sıralı atama, SEDDK'nin belirlediği pilot uygulamayla aşamalı olarak başlatılmıştır. Sigortacı, sigortalı veya hak sahibi, eksper raporunun sisteme girişinin bildirilmesinden itibaren 3 iş günü içinde rapora itiraz edebilir. İtiraz üzerine yeni bir eksper atanır; bu rapora da itiraz edilirse hakem eksper görevlendirilir.
Mini Onarım Teminatı İkame Araçtan Farklı mıdır?
Evet, mini onarım ile ikame araç ayrı hizmetlerdir ve mini onarım da genel şartlarda düzenlenmez. Mini onarım, küçük göçük ve çizik gibi hasarların parça değişimi yapılmadan giderilmesini sağlayan bir şirket hizmetidir; kapsamı, limiti ve hasarsızlık indirimine etkisi poliçe özel şartlarına göre belirlenir.
Onarımın nerede yapılacağı ise genel şartlarda düzenlenmiştir. Sigorta şirketi, onarımın kendi belirleyeceği servislerde mi yoksa sigortalının belirleyeceği servislerde mi yapılacağını poliçede belirtir. Bu tercih, onarım süresini ve dolayısıyla ikame araç ihtiyacınızı etkileyebileceği için poliçe düzenlenirken dikkate alınması gereken bir başlıktır.
Uyuşmazlık Hâlinde Hangi Yollara Başvurabilirsiniz?
Talebiniz reddedilir veya eksik ödendiğini düşünürseniz mahkemeye ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz. Zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıklarında Genel Şartlar, davanın sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer, sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer, kazanın meydana geldiği yer ya da zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemelerinde açılabileceğini düzenler. Sigorta Tahkim Komisyonu ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesiyle kurulan ve sigorta uyuşmazlıklarını inceleyen bir başvuru merciidir.
Başvurudan önce poliçenizin özel şartlar belgesini, hasar dosyanızı, eksper raporunu ve şirketle yaptığınız yazışmaları bir arada toplamanız süreci hızlandırır. İkame araç taleplerinde özel şartlar belgesi, talebin dayanağını gösteren temel belgedir.
Poliçenizi Ek Teminatlarıyla Birlikte Değerlendirin
İkame araç, aracını günlük olarak kullanmak zorunda olan sürücüler için hasar sürecinin önemli başlıklarından biridir. Bu teminatın poliçenizde bulunup bulunmadığı, hangi kasko ürününü seçtiğinize ve özel şartlarda tanımlanan sınırlara bağlıdır. Teklifleri yalnızca prim üzerinden karşılaştırmak, bu farkı görmenizi engeller.
Karşı tarafın kusurlu olduğu kazalarda ikame aracın zorunlu poliçeden karşılanmadığını bilmek de beklentinizi baştan doğru kurmanızı sağlar. Kendi poliçenizde bu teminatın bulunması, kusur tartışması sürerken aracınızın yokluğunu yaşamamanız anlamına gelir.
Mevcut poliçenizin hangi ürün türünde düzenlendiğini ve hangi ek teminatları içerdiğini gözden geçirmek için İnci Sigorta uzmanlarına danışabilirsiniz. Kazada karşı tarafa verebileceğiniz zararın trafik sigortası limitlerini aşma ihtimaline karşı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasını da değerlendirmenizi öneririz. İhtiyacınıza uygun teminat yapısını birlikte belirlemek için sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, madde A.1 Sigortanın Konusu, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, madde A.4 Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Zararlar (bent 4.8), Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, madde B.3.3.2.1 ve madde C.11 Özel Şartlar, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, madde 92 (k) bendi, 7327 sayılı Kanunla eklenen hüküm (mevzuat.gov.tr)
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, madde A.5 Teminat Türleri ve madde A.6 Teminat Dışında Kalan Haller, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, madde C.7 Yetkili Mahkeme, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, madde 5, 6 ve 8, 12 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete, sayı 33166, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (seddk.gov.tr)
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, madde 30 Sigorta Tahkim Komisyonu (mevzuat.gov.tr)