İşyerini basan su bina içindeki tesisattan geliyorsa dahili su, yağış, dere taşması veya yeraltı suyu gibi dış bir kaynaktan geliyorsa sel ve su baskını hasarı sayılır. Bu ayrım önemlidir, çünkü Yangın Sigortası Genel Şartları iki riski de temel teminatın dışında tutar ve her biri poliçeye ayrı bir ek teminat olarak eklenir. Poliçenizde yalnızca biri varsa, diğer kaynaktan gelen suyun yol açtığı zarar karşılanmayabilir.
İşyerlerinde su hasarı yalnızca bina ve demirbaşla sınırlı kalmaz; stoktaki ürünler zarar görür, işyeri günlerce kapalı kalabilir ve komşu işyerlerine de su geçebilir. Bu yazıda hangi teminatın neyi karşıladığını, hasar anında atılacak adımları ve tazminatı azaltabilecek durumları ele alıyoruz.
Dahili Su ile Sel ve Su Baskını Arasındaki Fark Nedir?
Dahili su teminatı bina içindeki su tesisatından kaynaklanan hasarları, sel veya su baskını teminatı ise dışarıdan gelen suyun yol açtığı hasarları karşılar. İki teminatın kapsamı ve sigortalıya yüklediği yükümlülükler Yangın Sigortası Genel Şartlarının klozlarında ayrı ayrı düzenlenmiştir.
| Konu | Dahili su teminatı | Sel veya su baskını teminatı |
|---|---|---|
| Tipik olaylar | Boru, depo veya radyatör patlaması, sızıntı, açık unutulan musluk, çatıdan sızan yağmur suyu | Nehir, dere ve kanal taşması, yağışa bağlı sel, deniz kabarması |
| Kanalizasyon geri tepmesi | Yağış yokken oluşan geri tepme kapsamdadır | Yağış nedeniyle oluşan geri tepme kapsamdadır |
| Yeraltı suyu | Yeraltı suyunun sızması istisnadır | Yeraltı sularının verdiği zarar kapsamdadır |
| Sigortalının yükümlülüğü | Tesisatı düzenli kontrol etmek, kışa karşı önlem almak, uzun süre kapalı kalacak işyerinde ana vanayı kapatmak | Teminat için sorulan sorulara doğru ve eksiksiz yazılı cevap vermek |
| Başlıca istisnalar | Yalıtım eksikliğinden kaynaklanan nem, terleme ve küf | Sel nedeniyle de olsa yer kayması |
İşyeri Sigortası Su Baskınında Neleri Karşılar?
İşyeri sigortası su baskınında, poliçenizde ilgili ek teminat varsa binayı, demirbaşları, makineleri ve emtiayı karşılar. Emtia, işyerinde satılmak, işlenmek veya kullanılmak üzere bulunan stok ve mallardır. İşyeri sigortası paket poliçelerinde bu kalemler için ayrı sigorta bedelleri belirlenir; her kalem, kendi bedeli ölçüsünde tazmin edilir.
Poliçenize göre su hasarında şu kalemler gündeme gelebilir. Her kalemin poliçede ayrı bir sigorta bedeliyle yer alıp almadığını kontrol etmeniz gerekir:
- Bina: zemin kaplaması, duvar, asma tavan ve sabit tesisatlar
- Demirbaş ve makineler: tezgâh, raf, bilgisayar, kasa ve üretim makineleri
- Emtia: depodaki ve satış alanındaki ürünler
- Kurtarma masrafları: zararı önlemek ve azaltmak için yaptığınız makul harcamalar, sonuç vermese bile genel şartlar gereği sigortacı tarafından karşılanır
- Enkaz kaldırma ve kira kaybı: genel şartlarda ek sözleşmeyle ve ayrı bedelle teminata alınabilen kalemlerdir
Dükkânı Su Basarsa Emtia Zararı Ödenir mi?
Dükkânı su basarsa emtia zararı, poliçenizde emtia için sigorta bedeli belirlenmişse ve suyun kaynağı poliçedeki teminatla eşleşiyorsa ödenir. Genel şartlarda emtianın yerden yüksekliğine ilişkin bir kural yoktur, ancak bazı sigorta şirketleri bodrum ve depolardaki stok için poliçenin özel şartlarında ek koşullar belirleyebilir. Stoğunuzu bodrumda veya zemin seviyesinde tutuyorsanız, poliçe düzenlenirken bu durumu beyan etmeniz ve özel şartları okumanız tazminat sürecinde tartışmayı önler.
İş Durması Teminatı ile Kâr Kaybı Sigortası Arasındaki Fark Nedir?
İş durması teminatı, maddi hasar nedeniyle işyeri kapandığında poliçede belirlenen oran veya tutarda ek ödeme yapan bir paket teminatıdır; kâr kaybı sigortası ise faaliyet normale dönene kadar kaybedilen brüt kârı karşılayan ayrı bir sigortadır. İki güvence de su baskınında ancak maddi hasar poliçenin teminatı kapsamındaysa devreye girer.
İş durması teminatı, birçok paket poliçede maddi hasar tazminatının belirli bir yüzdesi olarak sunulur ve kısa süreli kapanmalar için bekleme süresi uygulanabilir. Oran ve bekleme süresi şirketten şirkete değiştiği için poliçenizin özel şartlarından kontrol etmeniz gerekir.
Kâr kaybı sigortasında ise genel şartlar daha belirgin bir çerçeve çizer. Sel ve su baskını, kâr kaybı teminatına ancak yangın poliçenizde de teminat altındaysa eklenebilir. Aksi kararlaştırılmadıkça sigorta bedeli yıllık brüt kârdır ve muafiyet süresi 72 saatten az olamaz.
Hasar Anında İşyerinde Hangi Adımları Atmalısınız?
Hasar anında önce kurtarma ve koruma önlemlerini almalı, ardından hasarı en geç 5 iş günü içinde sigortacınıza bildirmelisiniz. Genel şartlar sigortalıdan, sigortası yokmuş gibi davranarak zararı azaltmasını, ancak zorunlu olmadıkça hasar yerinde değişiklik yapmamasını ister.
- Elektriği ve su tesisatını güvenli biçimde kapatın; su elektrik panosuna ulaştıysa panoya yaklaşmayın.
- Kurtarılabilir emtia ve evrakı yükseğe veya kuru bir alana taşıyın.
- Hasarı, zarar gören emtiayı ve suyun seviyesini temizlikten önce fotoğraf ve videoyla kayıt altına alın.
- Hasarı en geç 5 iş günü içinde sigortacınıza bildirin ve tahmini zarar tutarını yazılı olarak iletin.
- Hasarlı emtiayı eksper görmeden atmayın; bozulabilir ürünleri imha etmeniz gerekiyorsa önce fotoğraflayıp listeleyin.
- Suyun komşu işyerine geçip geçmediğini kontrol edin ve durumu yazılı olarak bildirin.
Hasar Dosyası İçin Hangi Belgeler Hazırlanmalı?
Hasar dosyası için poliçe, hasar beyanı, kimlik veya şirket belgeleri, tapu ya da kira sözleşmesi, hasarlı malların alış faturaları ve stok kayıtları hazırlanmalıdır. Sigorta şirketleri dosyanın gereğine göre mali kayıtlar, vergi levhası veya ek belgeler isteyebilir. Faturalarınızı ve stok listenizi işyeri dışında ya da dijital ortamda yedeklemeniz, su belgeleri de etkilediğinde hasarın tutarını ispatlamanızı kolaylaştırır.
Eksik Sigorta Emtia Tazminatını Nasıl Etkiler?
Emtianın sigorta bedeli hasar anındaki gerçek değerinin altındaysa tazminat aynı oranda azaltılır; buna eksik sigorta denir. Mevsimsel olarak stoğu artan işletmelerde, poliçe düzenlendiği tarihteki stok değeri yoğun dönemde yetersiz kalabilir. Kısmi hasar ödemesinden sonra sigorta bedelinin ödenen tutar kadar azaldığını da unutmamanız gerekir.
Örnek: Stok Değeri Arttığında Tazminat
Deponuzdaki emtianın hasar anındaki gerçek değerinin 1.500.000 TL, poliçedeki emtia bedelinin ise 1.000.000 TL olduğunu varsayalım. Su baskınında eksper emtia zararını 300.000 TL olarak belirlerse, sigorta bedeli gerçek değerin üçte ikisi olduğu için tazminat 200.000 TL'ye iner; varsa muafiyet bu tutardan ayrıca düşülür.
Tutarlar yalnızca işleyişi göstermek içindir. Stoğun arttığı dönemlerde emtia bedelini güncellemeniz bu farkın oluşmasını önler.
Su Riskini İşyerinde Azaltmak İçin Neler Yapabilirsiniz?
İşyerinde su riskini azaltmanın en etkili yolu, stoğu ve kritik ekipmanı zeminden uzak tutmak ve tesisatı düzenli kontrol etmektir. Bu önlemlerin bir kısmı dahili su teminatının sigortalıya yüklediği yükümlülüklerle de örtüşür.
- Emtiayı palet ve raflar üzerinde, zeminden yüksekte saklayın.
- Sunucu, kasa ve önemli evrakı bodrum veya zemin seviyesinde tutmayın.
- Kış başında su tesisatını donmaya karşı kontrol ettirin ve tatil dönemlerinde ana vanayı kapatın.
- Kanalizasyon bağlantısında geri tepmeyi önleyici tedbir alınıp alınmadığını tesisatçınıza sorun.
- Yoğun yağış uyarılarında kapı önlerine su bariyeri yerleştirin ve değerli stoğu üst rafa kaldırın.
İşyerinizi Su Riskine Karşı Doğru Teminatla Koruyun
İşyerinde su hasarının tazminata dönüşmesi, poliçede dahili su ile sel veya su baskını teminatlarının birlikte yer almasına, emtia bedelinin güncel tutulmasına ve beyanların doğru yapılmasına bağlıdır. İnci Sigorta'nın deneyimli ekibi, işletmenizin riskine uygun teminatları ve iş durması seçeneklerini birlikte değerlendirmenize destek olur.
İşyerinizden kaynaklanan suyun komşu işyerlerine ya da üçüncü kişilere vereceği zararlar için sorumluluk sigortası seçeneklerini değerlendirmenizi öneririz. İşletmenize uygun teminatları karşılaştırmak için hemen sigorta teklifi alın.
Kaynaklar
- Yangın Sigortası Genel Şartları, madde A.1, A.3, A.5, B.1, B.2, B.3 ve B.8, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Yangın Sigortası Genel Şartları Klozları: Sel veya Su Baskını Klozu ve Dahili Su Klozu, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
- Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları, madde A.1, A.2, A.5 ve A.8, Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr)
