Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Nedir?

Vadeli satış yapan işletmeler için en büyük risklerden biri, ticari alacakların zamanında tahsil edilememesidir. Özellikle KOBİ’ler için ödenmeyen tek bir fatura bile nakit akışını bozabilir ve finansal dengeyi ciddi biçimde zorlayabilir. İnci Sigorta olarak hazırladığımız bu rehberde; devlet destekli ticari alacak sigortasının kapsamını, kimlerin bu sistemden yararlanabileceğini ve başvuru süreçlerini detaylandırıyoruz. 

Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Nedir?

Devlet destekli ticari alacak sigortası, KOBİ’lerin yurt içi vadeli satışlarından doğan ticari alacaklarının ödenmeme riskini güvence altına alan bir finansal sigorta türüdür. Kısaca “alacak sigortası” olarak da adlandırılan bu sistem, teminat altındaki bir alıcının iflas, konkordato veya tasfiye gibi hukuki durumlarla karşılaşması ya da borcunu vadesinde ödememesi (temerrüt) hallerinde devreye girer.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 30635 sayılı tebliği ile 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe giren bu sistemin temel amacı, tahsilat sorunu yaşayan KOBİ’lerin zararlarını karşılayarak piyasadaki finansal istikrarı korumaktır. Bu ürün sayesinde işletmeler, ticari alacaklarını devlet güvencesi altına alabilirler.

Sistem Nasıl İşler?

Devlet destekli ticari alacak sigortası temelde bir havuz modeliyle çalışır. Alacağın tahsil edilememesi durumunda, oluşan zararın önemli bir bölümü bu havuz tarafından karşılanmaktadır. Sistemin sorunsuz işlemesini sağlayan başlıca kurumlar şunlardır:

• Türk Reasürans A.Ş.: Devlete ait olan bu kuruluş, havuzun yönetiminden sorumludur.
• Olağandışı Riskler Yönetim Merkezi (ÖRYM): Risk değerlendirme ve tazminat süreçlerinin yürütülmesini sağlar.
• Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM): Sistemin skorlama ve bilgi işlem altyapısını sunar.
• Sigorta Şirketleri ve Acenteleri: Poliçelerin düzenlenmesi süreci, sisteme dahil olan sigorta şirketleri ve acenteler aracılığıyla gerçekleştirilir.

Ticari Alacak Sigortası Hangi Alacakları Kapsar?

Poliçe, yalnızca belirli şartları taşıyan yurt içi vadeli satışlardan doğan alacakları teminat altına almaktadır. Kapsam dahilindeki satışların özellikleri şunlardır:

• Türk Lirası cinsinden faturalandırılan satışlar (Döviz endeksli fatura ve sözleşmeler kapsam dışıdır).
• Açık hesap, çek ya da senet ile tüzel kişiliklere gerçekleştirilen satışlar.
• 120, 180, 240 veya maksimum 360 güne kadar vadesi bulunan satışlar.
• Fatura üzerinde vade bilgisinin açıkça yer alması ve bu vadenin azami süreyi aşmaması şarttır.

Hangi Satışlar Kapsam Dışıdır?

Aşağıda belirtilen satış türleri ve alıcı profilleri teminat kapsamı dışında değerlendirilir:

• Kamu kurum ve kuruluşlarına, belediyelere, odalara, borsalara, meslek birliklerine, derneklere ve vakıflara yapılan satışlar.
• Tacir sıfatı taşımayan gerçek kişilere (bireysel tüketicilere) yapılan satışlar.
• Banka teminatı bulunan, kredi kartı ile veya peşin ödeme yoluyla yapılan satışlar.
• İhracat (yurt dışı) kapsamındaki satış işlemleri.

Kimler Yararlanabilir?

Devlet destekli ticari alacak sigortasından, belirtilen yasal koşulları sağlayan KOBİ’ler faydalanabilir. İşyeri ve KOBİ paket sigortası gibi ürünleri tamamlayan bu finansal koruma kalkanından yararlanmak için aranan başlıca şartlar şunlardır: 

• KOBİ statüsüne sahip olmak.
• Başvuru tarihinden en az iki yıl önce kurulmuş ve faaliyete geçmiş olmak.
• Basit usul dışında bir vergi mükellefiyetine sahip olmak.
• Son mali yıl içerisindeki yurt içi satış cirosunun 1.000.000.000 TL’yi aşmaması (Gerekli görülmesi halinde Merkez bu tutarı %50 oranında artırma yetkisine sahiptir).
• Olağandışı Riskler Yönetim Merkezi’nin (ÖRYM) belirlediği risk değerlendirme kriterlerini karşılıyor olmak.

Ciro sınırı ve koşullar zaman içinde tebliğlerle güncellenmektedir; güncel şartları teklif aşamasında teyit etmeniz önerilir.

Risk Skoru ve Kredi Limiti Nasıl Belirlenir?

Sisteme dahil edilecek alıcılarınız için öncelikle kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılır. Bu analiz sonucunda her alıcıya 1 (en düşük riskli) ile 6 (en yüksek riskli) arasında değişen bir skor atanır.

Risk skoru 6 olarak belirlenen alıcılar için kredi limiti tanımlanmaz. Skoru 1 ile 5 arasında olan alıcılara ise, işletmenizin cirosuna göre belirlenmiş azami tutarı aşmayacak düzeyde bir kredi limiti tahsis edilir. Ayrıca poliçedeki teminat oranları da alıcının sahip olduğu bu skora göre şekillenir. Teklif sürecinde, sistem üzerinden değerlendirilen her alıcı için bir sorgulama ücreti talep edilmektedir.

Prim Nasıl Hesaplanır?

Alacak sigortasında sabit bir prim tutarı bulunmamaktadır. Prim bedeli; işletmenizin bir önceki mali yılda gerçekleştirdiği vadeli satış cirosu ile tercih ettiğiniz vade dilimine karşılık gelen prim oranının çarpılması yoluyla hesaplanır.

Hesaplanan bu tutar, yasal olarak belirlenen alt sınırın altında olamaz; mevcut düzenlemelere göre minimum prim tutarı 2.000 TL’dir. Poliçe priminin tamamını peşin ödemeniz durumunda indirim uygulanırken, bütçenize göre taksitli ödeme seçeneklerinden de faydalanabilirsiniz. Prim oranları ve limitler düzenli olarak tebliğlerle güncellendiğinden, net maliyet için kurumsal bir teklif alınması tavsiye edilir.

Avantajları Nelerdir?

Devlet destekli ticari alacak sigortası, işletmelere sadece bir tahsilat güvencesi sunmakla kalmaz, aynı zamanda stratejik finansal avantajlar da sağlar:

• Tahsil edilemeyen ticari alacaklar için güçlü bir devlet desteği ve güvence sunar.
• İşletmenizin nakit akışını koruyarak daha güvenli bir finansal planlama yapmanızı kolaylaştırır.
• Mevcut ve potansiyel alıcılarınızın risk analizini gerçekleştirerek, size daha güvenli bir satış zemini hazırlar.
• Bilançonuzun aktif kalitesini artırır ve finansal kurumlardaki kredibilitenizi yükseltir.
• Alacak takip süreçleriyle zaman kaybetmeden, enerjinizi ana faaliyet alanınıza odaklamanıza olanak tanır.
• Sigorta için ödenen primler, işletmeler tarafından genellikle gider olarak kaydedilebilir.

Nasıl Başvurulur?

Devlet destekli ticari alacak sigortasına, sisteme entegre olarak çalışan bir sigorta şirketinin acentesi üzerinden üç basit adımda başvuru yapabilirsiniz: 

Alacaklarınızı Devlet Güvencesiyle Koruyun

Ödenmeyen faturalar nedeniyle şirketinizin nakit akışının bozulmasını beklemek yerine, ticari alacaklarınızı proaktif bir yaklaşımla önceden güvence altına alabilirsiniz. İnci Sigorta deneyimli ekibiyle, işletmenize uygun devlet destekli alacak sigortası çözümünü değerlendirmenize ve başvuru sürecini yönetmenize yardımcı olur. İşletmenize özel bir teklif almak isterseniz, birkaç dakikada sigorta teklifi alın ya da uzmanlarımıza danışın.

Kaynaklar

Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimat Tebliğleri (mevzuat.gov.tr); Devlet Destekli Alacak Sigortası resmi sitesi, Türk Reasürans (alacaksigortasi.com.tr); Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, SEDDK (seddk.gov.tr). Ciro sınırı, prim oranları ve teminat koşulları tebliğlerle güncellenebileceğinden, güncel bilgileri resmi kaynaklardan teyit etmeniz önerilir.